Er is te weinig geld in de zorg om alle innovaties op het gebied van technologie en medicijnen bij te benen. Mark van Houdenhoven, bijzonder hoogleraar Economische bedrijfsvoering in de gezondheidszorg en bestuursvoorzitter van de Sint Maartenskliniek, pleit voor scherpe keuzes.

Keuzes maken
Volgens Van Houdenhoven komen innovaties die alle patiënten écht helpen in hun leven nauwelijks voor: ‘Laat patiënten daarom direct betrokken worden bij beslissingen over investeringen in zorginnovaties.’ Van Houdenhoven hield op 30 september zijn oratie aan de Radboud Universiteit.
De centrale vraag binnen de kostenbeheersing van de gezondheidszorg is voor de hoogleraar duidelijk: ‘Er zijn veel innovaties en je kunt ze onmogelijk allemaal doorvoeren. Dus we moeten keuzes maken. Hoe doen we dat?’

Van Houdenhoven stelt dat er meer geïnvesteerd moet worden in wat hij meaningful innovations noemt. De Nijmeegse Sint Maartenskliniek, gespecialiseerd in houding en beweging, had vorig jaar de primeur met een robotpak voor een patiënt met een dwarslaesie, dat de patiënt op proef mee naar huis kreeg. Het pak wordt door niemand vergoed waardoor het onbereikbaar is voor mensen die proberen hun leven weer op hun manier invulling te geven. De patiënt ging daarom zelf de kosten (80 duizend euro) bij elkaar crowdfunden.

Niet op deze manier
‘Mooi dat hij dit pak kreeg, maar dit zou in het welvarende Nederland niet op deze manier moeten mogen. Waarom lukt het ons wel om te investeren in een nieuw geneesmiddel, de zoveelste innovatieve pacemaker en soms zelfs innovatief hechtdraad waarvan het onduidelijk is welke effecten ze hebben op de samenleving als geheel en de mens in het bijzonder, maar lukt het Nederland niet om te investeren in een robotpak dat mensen met een dwarslaesie een leven lang kunnen gebruiken?’

‘Artsen kunnen nu een innovatie tegenhouden. Als een ziekenhuis net een nieuw nierdialyseapparaat heeft aangeschaft dan staat het natuurlijk niet open voor een nieuw draagbaar apparaat. Terwijl een nierpatiënt natuurlijk vraagt om de vrijheid weer terug te krijgen in zijn leven. Die vraag moeten we nu eens echt gaan beantwoorden.’

Financiering zoals in het voetbal
Ook zou innovatie volgens Van Houdenhoven meer beloond moeten worden. Hiervoor ontleent hij een vorm van financiering aan het voetbal. ‘Als een voetballer verkocht wordt aan een nieuwe club gaat vijf procent van dat bedrag naar de opleider.’ Zo zou ook de universiteit waar een medicijn is ontwikkeld, bij elke doorverkoop van het patent een percentage moeten krijgen. ‘Innovatie wordt gevoed vanuit de wetenschap, maar die krijgt daar nu weinig voor terug en die bron moet niet opdrogen.’

Internationale samenwerking
In zijn oratie pleit Van Houdenhoven verder voor meer internationale samenwerking op het gebied van meaningful innovations om de kosten te verlagen. ‘Wat hier een meaningful innovation is, zal dat ook in België zijn’. En hij wil dat er in een vroeger stadium studies worden gedaan, waarbij wordt onderzocht of een nieuw middel daadwerkelijk beter is dan het oude middel.

Bron: Radboudumc