Passende woonvormen voor dementerendenng
Beel: Alzheimer Nederland

Er zijn onvoldoende passende woonvormen voor dementerenden tussen thuis en het verpleeghuis in, zo blijkt uit onderzoek van Alzheimer Nederland. Meer dan driekwart van de zorgprofessionals en mantelzorgers vindt het aanbod van woningen en woonvormen voor mensen met dementie niet passend. Bij achteruitgang is vaak alleen het verpleeghuis een optie, maar die stap in aanvankelijk onnodig groot en emotioneel belastend. Mensen met dementie blijven hierdoor onverantwoord lang thuis wonen, met alle gevolgen van dien.

Nederland staat voor een enorme woonopgave, niet alleen in volume, ook in de aansluiting van voorzieningen bij de behoefte van bewoners. Op dit moment hebben 290.000 mensen dementie, in 2040 zijn dat er een half miljoen. De meerderheid van hen (79%) woont thuis. Alzheimer Nederland deed behoeftenonderzoek onder ruim 1.400 mensen met dementie, mantelzorgers en zorgprofessionals. Er zijn tussenvoorzieningen tussen huis en verpleeghuis nodig, die voelen als thuis, maar met een passende ondersteuningsaanbod.

Stap tussen thuis wonen en het verpleeghuis is te groot
Van de zorgprofessionals herkent een grote meerderheid de situatie dat mensen met dementie vaak nog ‘te goed’ zijn voor een opname in het verpleeghuis, maar wel extra ondersteuning nodig hebben. Er zijn lange wachtijsten voor verpleeghuizen, en tegelijkertijd zien mensen met dementie erg tegen opname op vanwege het verlies van autonomie, weg moeten uit de vertrouwde omgeving en de associatie met het levenseinde. Doordat het aanbod niet matcht met de woon- en zorgbehoefte blijven dementerenden vaak in hun ongeschikte huis wonen, terwijl het eigenlijk al (lang) niet meer verantwoord is. Dat leidt tot uitputting van mantelzorgers en crisisopnames.

Verbinding tussen wonen en zorg
De sleutel tot passende woonvormen voor dementerenden is een goede verbinding tussen wonen en zorg. Julie Meerveld, manager belangenbehartiging en regionale hulp van Alzheimer Nederland: “Langer thuis wonen is vooral ‘geschikt’ wonen met ondersteuning. We hebben aan mantelzorgers en mensen met dementie gevraagd hoe dat eruit ziet. Zij geven aan dat dit een eigen plek is, waar ze alleen of samen met hun partner naartoe kunnen verhuizen. In hun vertrouwde buurt, waar ze anderen ontmoeten en activiteiten kunnen ondernemen. Waar zij vrijheid en regie hebben, maar ook zorg en ondersteuning kunnen krijgen als dat nodig is. Betaalbaarheid en toegankelijkheid zijn essentieel. Geschikt wonen is geen luxe. Sterker nog, het bespaart uiteindelijk geld door preventie van crisissituaties en psychische overbelasting van de mantelzorgers.”

Handvat voor beleid
Wonen was één van de centrale thema’s van de verkiezingen, er zijn tal van plannen en ideeën om vooral ‘meer’ te gaan bouwen. Julie Meerveld: “Maar voordat we in de reflex schieten van bouwen, bouwen en nog eens bouwen, is het tijd voor een goed gesprek. Op die manier creëren we een we fijne woonplek, een effectieve doorstroom op de woningmarkt en geschikt wonen voor mensen met dementie wat zorgt voor langer thuis wonen. Alleen zo kunnen we de zelfredzaamheid van mensen met dementie bevorderen en de zorg ontlasten. Een win-win-situatie dus. Voor alle beleidsmakers, bouwers, projectontwikkelaars en andere betrokken hebben we de Wijzer wonen voor mensen met dementie gemaakt. Samen moeten we aan de slag om passende woonvormen voor mensen met dementie te realiseren.”

>  Lees hier het onderzoeksrapport