In de toekomst zouden een aantal genetische ziektes mogelijk bestreden kunnen worden door het defecte erfelijk materiaal te repareren. Ignazio Maggio boekte met deze techniek hoopgevende resultaten voor de ziekte van Duchenne en werkt nu aan de bloedziekte bèta-thalassemie. Hij promoveerde op 17 november cum laude aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Duchenne spierdystrofie is een ernstige spierziekte die kinderen al jong in een rolstoel terecht doet komen en de levensverwachting sterk verlaagt. De oorzaak is een verandering in het deel van het erfelijk materiaal dat voor het eiwit dystrofine verantwoordelijk is. Een van de manieren om de ziekte in de toekomst te behandelen is genoom-editing, waarbij het defect in het gen wordt gecorrigeerd.

Gen repareren
Dr. Ignazio Maggio onderzocht in hoeverre het haalbaar is om deze techniek te gebruiken om Duchenne-patiënten te behandelen. De onderzoekers gebruiken een onschadelijk gemaakt virus om de benodigde moleculen in de kernen van lichaamscellen te krijgen, waar het erfelijk materiaal zich bevindt. Nodig zijn onder meer nucleases, stoffen die dienst doen als scharen om het DNA op de gewenste plek te knippen. Door dat knipwerk kan de fout in het erfelijk materiaal worden gerepareerd. Maggio: “Er zijn nog veel problemen te overwinnen, maar we hebben al een aantal doorbraken gehad.” Dit onderzoek zal worden voortgezet door een post-doc met steun van het Princes Beatrix Spierfonds.

Satellietcellen
Een belangrijke hobbel die nog genomen moet worden, is het terugplaatsen van de gerepareerde lichaamscellen. Maggio: “We halen voorlopers van spiercellen uit het lichaam om het gen daarin aan te passen. Daarna moeten de cellen weer op de juiste plaats in het lichaam terechtkomen om effect te hebben. We kijken nu of er celtypen zijn die daar toe in staat zijn, zoals satellietcellen. Dat zijn cellen die in de spieren voorkomen en zich tot spiercellen kunnen ontwikkelen, een soort spierstamcel dus.”

Bloedarmoede
In samenwerking met een vijftal afdelingen binnen het LUMC zet Maggio zijn onderzoek naar genome-editing voort als postdoctoraal onderzoeker, onder leiding van dr. Manuel Gonçalves en prof. Arjan Lankester. Zijn focus ligt nu op bèta-thalassemie, een erfelijke ziekte die ernstige bloedarmoede kan veroorzaken. Maggio: “Genoom-editing is een veelbelovende techniek bij verschillende genetische ziektes, maar voor allemaal geldt nog wel dat er een lange weg te gaan is voor patiënten ervan kunnen profiteren.”

Het LUMC is het landelijk referentiecentrum voor Duchenne en Becker spierdystrofie.

Bron: LUMC