kunstmatige intelligentie
Foto: Pexels.com / cottonbro

Er is brede belangstelling voor kunstmatige intelligentie (AI) om registratielast in de gezondheidszorg te verlichten. Vooral spraakgestuurd rapporteren staat hoog op de agenda. Dat blijkt uit de eerste sectoroverstijgende Verkenning AI-systemen tegen registratielast, uitgevoerd door Nictiz samen met tien partnerorganisaties. Keuzes maken over wát te registreren, blijft echter het eerste aandachtspunt.

Hoewel sectoren weinig verschillen in hun doelen en aanpak, lopen ze uiteen in hoe ver ze al zijn met AI-toepassingen.

Belangrijkste inzichten uit het onderzoek

Het onderzoek laat zien dat AI-systemen veelbelovend zijn bij het verminderen van registratielast. De respondenten zijn positief over AI, vooral vanwege verwachte tijdswinst, minder administratief werk en meer werkplezier. Tegelijk klinkt een duidelijke oproep: maak eerst keuzes over wat écht nodig is om te registreren.

Pilotfase

Veel initiatieven zitten nog in de pilotfase en zijn versnipperd, waardoor kennisdeling beperkt blijft. Acceptatie van AI vergt veilige testomgevingen en betrokkenheid van zorgprofessionals. Naast privacy spelen ook bredere ethische thema’s een rol, zoals afhankelijkheid van technologie en duurzaamheid. Door deze vraagstukken samen aan te pakken, kunnen zorgaanbieders AI effectief én verantwoord inzetten.

Reactie Vilans: ‘niet meer vakjes aanvinken’

Brent Opmeer, senior onderzoeker bij Vilans reageert op het onderzoek. “De verkenning geeft een goed en actueel beeld van de diversiteit aan AI-toepassingen, zowel wat technologie betreft als hoe deze in zorgsituaties registratielasten kan verminderen. Maar AI is geen haarlemmerolie. Minder registratielast zit zeker ook in het beter inrichten van en afspraken maken over registreren. Wat leg je wanneer vast, welke informatie is nodig voor goede zorg, wat hoef je misschien niet opnieuw vast te leggen, en welke informatie gaat opnieuw gebruikt worden, bijvoorbeeld voor overdracht, verantwoording, kwaliteit of onderzoek? Daar valt ook al winst te behalen. Aan de andere kant kan AI ook helpen om gestructureerde informatie, zoals getallen, diagnose- of behandelcodes, te halen uit ongestructureerde informatie, zoals vrije tekst. Dat kan weer helpen zorginformatie beter herbruikbaar te maken, zonder dat zorgprofessionals extra tijd kwijt zijn aan het aanvinken van vakjes.”

Tijdswinst roept nieuwe vragen op

Zorgprofessionals zien dus voordelen als tijdswinst, meer werkplezier en betere focus op de cliënt. Tegelijk roept dit vragen op: wordt die tijd ingezet voor meer cliënten, meer kwaliteit of een betere werk-privébalans? Nictiz adviseert zorgaanbieders het gesprek hierover actief te voeren. Ook roept de inzet van AI fundamentele vragen op over wat écht noodzakelijk is om te registreren. Heldere keuzes hierover zijn volgens Nictiz een voorwaarde om AI effectief en verantwoord in te zetten.

Onderzoeksrapport

Bron: Persbericht Nictiz / Vilans / FMT