Sinds 1 juli van dit jaar is een nieuwe Europese handelsmaatregel van kracht met importbeperkingen van Chinese producten. Chinese bedrijven mogen in de Europese Unie niet langer meedingen naar openbare aanbestedingen voor medische goederen boven de 5 miljoen euro. Ook mogen producten in succesvolle biedingen voor maximaal 50% uit Chinese componenten bestaan. De maatregel heeft directe gevolgen voor bedrijven die medische technologie leveren aan ziekenhuizen en gemeenten via Europese aanbestedingen.
De EU-maatregel is gebaseerd op het zogeheten Instrument voor Internationale Overheidsopdrachten (IIO). Dit instrument krijgt nu voor het eerst een toepassing in de markt voor medische hulpmiddelen en technologie. Dat is een reactie op een serie protectionistische maatregelen die China nam ten aanzien van aanbestedingen in dat land. De Europese Commissie becijferde dat bij 87 procent van openbare aanbestedingen in China medisch materiaal en leveranciers uit de EU wordt uitgesloten of gediscrimineerd. Omgekeerd is de Chinese export van medische goederen naar de EU juist enorm gestegen in de laatste acht jaren ruim verdubbeld.
Om welke producten gaat het?
In principe heeft de maatregel betrekking op alle medische materialen – van verband- en hulpmiddelen als mondmaskers tot medische apparatuur.
Er geldt wel een uitzondering voor goederen waarvoor geen alternatieven bestaan die buiten China geproduceerd zijn.
Politiek armpje drukken
Dat wil de Europese Commissie niet over zijn kant laten gaan. Met de IIO-maatregel wil Europa zijn eigen positie verdedigen. Dat heeft echter voor producenten en leveranciers van medische materialen ook weer consequenties. Zo kunnen bedrijven tweemaal hinder ondervinden van het ‘politiek armpje drukken’ van de wereldmachten.
De med tech sector komt in elk geval voor vragen en onzekerheden te staan. Hoe verhoudt de drempelwaarde van 5 miljoen euro zich bijvoorbeeld tot meerjarige contracten? Hoe wordt het maximale aandeel van 50% Chinese componenten berekend wanneer (een deel van) de componenten of grondstoffen uit China afkomstig zijn, of als bewerkingen in China hebben plaatsgevonden? Hoe toon je de herkomst van de producten en onderdelen aan?
Hoe gaan ziekenhuizen en en andere inkopende partijen zoals gemeenten om met deze nieuwe verplichtingen?
Daar komt bij dat de EU-landen hun medische systemen nogal verschillend hebben georganiseerd. In het ene land wordt veel meer collectief ingekocht dan in het andere. In landen die veel collectief inkopen heeft de maatregel meer impact dan in de staten waar op kleinere schaal ingekocht wordt en aanbestedingen derhalve vaak onder de drempelwaarde van 5 miljoen euro komen. Nederland hoort tot die laatste categorie. Dat betekent dat de IIO-maatregel ingrijpt op de dynamiek van de markt binnen de EU. Ook daarvan ondervinden producenten en leveranciers de gevolgen.
Informatiebronnen
Brancheorganisatie FMed heeft het voortouw in duidelijke informatievoorziening en belangenbehartiging voor bedrijven die geraakt worden door de maatregel.
Zorginstellingen met vragen over de maatregel kunnen terecht bij PIANOO of hun inkoopcoöperatie.
