Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft de verkiezingsprogramma’s van tien politieke partijen geanalyseerd vanuit een sociaal-maatschappelijk perspectief. Ook het thema zorg werd door het SCP uitgebreid bekeken. De belangrijkste conclusie: “Er worden maatregelen genoemd die op korte termijn drempels verlagen en kwaliteit verbeteren, maar structurele keuzes om de zorgvraag en -kosten te beperken ontbreken grotendeels.”
Het SCP constateert dat de houdbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg steeds meer onder druk komt te staan, mede door de vergrijzing. Tegelijkertijd zullen er minder mensen zijn om die zorg te verlenen. De politiek zal daarom de komende jaren op zoek moeten gaan naar een antwoord op de toenemende disbalans in de zorgvraag en het zorgaanbod om zo de houdbaarheid van de zorg te borgen.
Verkiezingsprogramma’s van tien politieke partijen
Het SCP baseert haar reflectie op de verkiezingsprogramma’s van tien politieke partijen. Daarin geven de partijen aan welke maatschappelijke problemen zij prioriteit geven en welke oplossingen zij voorstellen.
De tien politieke partijen die zijn meegenomen in het SCP-rapport zijn:
- BBB
- CDA
- D66
- GroenLinks-Partij van de Arbeid
- JA21
- NSC
- Partij voor de Dieren
- PVV
- SP
- VVD
Hoofdconclusie: lange termijn vraagt meer keuzes
Het SCP schrijft: “Partijen besteden veel aandacht aan zorg en ondersteuning. Er worden maatregelen genoemd die op korte termijn drempelsverlagen en kwaliteit verbeteren, maar structurele keuzes om de zorgvraag en -kosten te beperken ontbreken grotendeels. Hierdoor blijft de houdbaarheid van zorg en ondersteuning op de lange termijn onzeker, met gevolgen voor burgers én zorgverleners.” De politiek zal in het licht van de houdbaarheid van de zorg keuzes moeten maken, volgens het planbureau. Het SCP heeft gekeken naar de mate waarin er bij voorstellen in de verkiezingsprogramma’s aandacht is voor 1) de toegankelijkheid, 2) de kwaliteit van zorg en ondersteuning, en 3) het welbevinden en de belastbaarheid van zowel professionele als informele zorgverleners.
Efficiëntiewinsten ongewis
Het SCP constateert dat in alle partijprogramma’s uitgebreid aandacht wordt besteed aan de zorg en ondersteuning. De partijen streven allemaal naar goede en toegankelijke zorg, en naar voldoende mensen om deze zorg te verlenen (professioneel of informeel). De manier waarop ze die doelen willen bereiken verschilt echter. De partijen doen uiteenlopende voorstellen op een breed scala van onderdelen van het stelsel voor zorg en ondersteuning, maar vullen deze vaak niet concreet in. “Net als tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezingen, zien we dat partijen wel beschrijven welke zorg zij belangrijk vinden, maar nauwelijks welke zorg zij niet of minder zullen bieden. Ze gaan ervan uit dat de zorg efficiënter kan, maar of die efficiëntiewinsten te behalen en voldoende zijn om de druk op de zorg te verlagen, is echter ongewis. Wanneer partijen hier onvoldoende succesvol in zijn, zullen de zorgvraag en de zorgkosten blijven stijgen, terwijl het aanbod achterblijft. Dit zet niet alleen de onderlinge solidariteit in de samenleving onder druk, maar zorgt er ook voor dat de zorg op de lange termijn niet houdbaar is, met negatieve gevolgen voor het welbevinden van mensen,” concludeert het SCP.
Inzet technologie in de zorg
De inzet van technologie wordt in vrijwel alle partijprogramma’s genoemd als manier om efficiënter te werken en de professional te ontlasten (BBB, D66, GL-PvdA, JA21, NSC, PvdD, PVV, SP, VVD). Daarbij gaat het bijvoorbeeld om digitalisering, gegevensuitwisseling of kunstmatige intelligentie. Een aantal partijen wijst erop dat technologie het menselijk contact niet kan vervangen (CDA, D66, GL-PvdA, PvdD, SP) en dat de toepassing ervan daarom veilig en toegankelijk moet zijn (BBB, CDA, GL-PvdA, NSC, PvdD, VVD). Het SCP maakt bij al deze verkiezingsbeloftes een strenge kanttekening: “De inzet van technologie blijft echter vooralsnog achter bij de verwachtingen. Het is daarom nog niet duidelijk in hoeverre zorgverleners er daadwerkelijk mee ontlast zullen worden en of dat voldoende zal zijn om aan de zorgvraag tegemoet te komen.”
Het gehele SCP rapport is via deze pagina te downloaden
Bron: SCP / FMT
 heeft de verkiezingsprogramma's van tien politieke partijen geanalyseerd vanuit een sociaal-maatschappelijk perspectief. Ook het thema zorg werd door het SCP uitgebreid bekeken. De belangrijkste conclusie: “Er worden maatregelen genoemd die op korte termijn drempels verlagen en kwaliteit verbeteren, maar structurele keuzes om de zorgvraag en -kosten te beperken ontbreken grotendeels.”){kind=link}