De politierechter in Arnhem heeft op 27 november taakstraffen opgelegd aan drie personen die werkten met vervalste zorgdiploma’s. Een vierde verdachte werd vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs voor diplomafraude.
De drie veroordeelden hebben jarenlang gewerkt zonder de kwalificaties die nodig waren voor hun werk. "Door zonder de vereiste kwalificaties taken in de zorg uit te voeren, hebben deze verdachten de veiligheid en het welzijn van uiterst kwetsbare personen in gevaar gebracht", aldus het Openbaar Ministerie (OM). “Bovendien schenden zij het vertrouwen van cliënten en collega’s én ondermijnen zij het vertrouwen in de zorgsector als geheel." het OM eiste gevangenisstraffen variërend van 3 tot 6 maanden waarvan een deel voorwaardelijk. De politierechter ging daar niet in mee en legde drie van de vier verdachten taakstraffen op van 180 tot 240 uur.
Zorgstelsel kwetsbaar
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en het OM maken zich grote zorgen over diplomafraude en verwevenheid van georganiseerde criminaliteit in de zorgsector. Het OM bundelde weer zeven diplomafraudezaken op een themazitting om opnieuw een signaal af te geven. Uiteindelijk behandelde de rechter daarvan nu vier zaken. De andere volgen later. "De zorg is een branche waar veel geld in omgaat. Het zorgstelsel is echter complex en toezicht en handhaving zijn versnipperd. Dat maakt deze branche kwetsbaar.
Diplomafraude in de zorg komt van bureaus die op grote schaal kant-en-klare ervaringscertificaten verkopen, zegt de IGJ. De ervaringscertificaten zijn bedoeld om zorgverleners zonder diploma, maar met relevante werkervaring, een short cut te bieden naar een erkend mbo-diploma. Doel is het tekort aan arbeidskrachten in de zorg te helpen oplossen. De ervaringscertificaten kunnen worden omgezet in reguliere zorgdiploma’s of een officiële registratie als jeugdzorgmedewerker. Zodra dat certificaat is omgezet in een mbo-diploma of jeugdzorgregistratie is het voor werkgevers niet van een klassiek diploma te onderscheiden. Het systeem blijkt echter zeer gevoelig voor fraude; het vermoeden is dat er criminele organisaties achter de bureaus zitten.
Alertheid werkgevers gevraagd
Het strafrecht heeft een belangrijke rol in de aanpak van zorgfraude en zorgcriminaliteit, maar het is niet de enige oplossing. Door aan de voorkant alert te zijn is de meeste winst te behalen", aldus de Officier van Justitie. Dat is in lijn met de oproep die de IGJ eerder dit jaar deed aan werkgevers in de zorg en de jeugdhulp om diploma’s en Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG’s) van sollicitanten en werknemers goed te controleren. Dat is een arbeidsintensieve taak, doordat niet het diploma zelf vervalst is, maar de bouwstenen die een kandidaat heeft aangedragen om dat diploma te verwerven.
Veroordelingen
De politierechter in Arnhem deed direct uitspraak in de vier zaken die zij behandelde; zij verklaarde drie van de vier verdachten schuldig aan diplomafraude.
Een man uit Renswoude kreeg de maximale taakstraf van 240 uur opgelegd, in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf van 4 maanden. Hij heeft circa vier jaar onbevoegd gewerkt op een hoog-intensieve zorgafdeling voor mensen met een verstandelijke beperking. Hij voerde daar risicovolle taken uit, zoals toediening van medicatie.
Een tweede verdachte, die de tenlastegelegde feiten bekende, kreeg 180 uur taakstraf en de derde persoon kreeg een taakstraf van 180 uur met een voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 maanden opgelegd. Een verdachte werd vrijgesproken omdat de rechter op basis van het dossier niet volledig overtuigd was.
