Foto: Pexels.com / Tim Mosholder
Foto: Pexels.com / Tim Mosholder

Op de afdeling Radiologie van Isala Zwolle is op 10 maart een bijzonder filtertoilet in gebruik genomen. Het toilet, ontwikkeld door watertechnologiebedrijf Zereau, filtert de contrastvloeistof uit de urine van een patiënt. Op die manier kan de vervuilende en dure grondstof jodium teruggewonnen worden.

Voorafgaand aan een CT-scan krijgen patiënten contrastvloeistof toegediend. Dit maakt de verschillende organen en weefsels beter zichtbaar op de scan. Peder Nygård, ziekenhuisapotheker: “Contrastvloeistof is niet schadelijk voor mensen. Het lichaam werkt dit goed weg via de urine. In het milieu blijven deze stoffen echter lang aanwezig voordat ze afbreken. De afbraakproducten kunnen juist wel schadelijk zijn. Daarom wil je voorkomen dat deze vloeistoffen in het riool, oppervlaktewater of drinkwaterbronnen terechtkomen.”

Oplossen bij de bron

Rioolwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap kunnen contrastvloeistof niet uit het afvalwater halen. Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk patiënten na de CT-scan naar het contrastvloeistoftoilet gaan. Hier komen radiodiagnostisch laboranten zoals Daniëlle Schut in beeld. “Na onderzoek vragen we patiënten of ze wat langer willen blijven, zodat ze hun eerste toiletbezoek na de scan op het filtertoilet willen doen,” vertelt ze. “We proberen te kijken hoe we het voor patiënten zo aantrekkelijk mogelijk kunnen maken om iets langer te blijven, zodat het toilet zoveel mogelijk wordt gebruikt.”

Circulair systeem

Mattijs Maris van Zereau vertelt dat tijdens dit eerste toiletbezoek 20 tot 40% van de toegediende contrastvloeistof wordt opgevangen. “De urine gaat door een filter. Dit vangt de stoffen op en bindt dit, de schone urine gaat het riool in. Als het filter vol is, halen we hem leeg en gebruiken we hem opnieuw. De stoffen die we eruit hebben gehaald, worden verwerkt door een Duits bedrijf. Dat haalt het jodium eruit, dat hergebruikt wordt binnen de ICT-sector. Het is dus een heel circulair systeem.” Op jaarbasis kunnen honderden kilo’s contrastvloeistof worden afgevangen dankzij het contrastvloeistoftoilet.

Verduurzamen zorgsector

Het duurt 12 tot 24 uur voordat het contrastvloeistof volledig uit het lichaam is verdwenen. “Dus een deel komt thuis in de riolering wanneer mensen thuis naar het toilet gaan,’ vertelt Peder Nygård. “We zouden kunnen overwegen om patiënten die in het ziekenhuis naar het toilet zijn gegaan, een paar plaszakken voor thuis mee te geven. Ook kijken we of we in de toekomst dit soort toiletten op andere afdelingen kunnen zetten, en in Meppel. We staan nog echt aan het begin hiermee.” Het filtertoilet is een stap naar groenere zorg. In Nederland hebben ook het Martini Ziekenhuis, het UMCG en het Raboud UMC dit filtertoilet.

Bron: Isala / FMT