Oudere mannelijke patiënt in verpleeghuis. Verzorgende staat erbij.

Zorginnovatie met AI ei van Columbus om de zorg op termijn werkbaar en betaalbaar te houden. Dat stelt Carethuis, zorgaanbieder in de palliatieve terminale thuiszorg in de regio Noord-Nederland. De zorgorganisatie zet AI in voor indicatiestelling, verslaglegging en besluitvorming. Dat bespaart tijd, energie en geld. Carethuis wil de kennis zorgbreed delen en staat klaar voor zorginstellingen die ook stappen willen zetten.

Te weinig handen aan het bed en alsmaar toenemende vraag naar zorg. De problemen rond uitvoering van zorg groeien en dus hameren beleidsmakers meer en meer op zorginnovaties. AI is het ei van Columbus als het gaat om werkbare en betaalbare zorg op lange termijn. Dankzij inzet van kunstmatige intelligentie is minder tijd, energie en geld nodig voor indicatiestelling, verslaglegging en besluitvorming. Dat biedt meer ruimte voor het daadwerkelijk verlenen van zorg. Voorloper in het nog vrijwel onontgonnen terrein van AI in de zorg is Carethuis, zorgverlener in de palliatieve terminale thuiszorg in Groningen, Friesland en Drenthe. “Wij zijn inmiddels kennisinstituut op dit vlak”, zegt bestuurder Wim Sondagh.

Stervensproces in beeld

AI klinkt misschien futuristisch en ingewikkeld, maar is nu al op eenvoudige wijze praktisch toepasbaar. Binnen Carethuis is er inmiddels behoorlijk wat praktijkervaring opgedaan. Inzet van AI levert daar tientallen procenten tijdwinst en foutenreductie op, verhoogt werkplezier van zorgverleners en maakt patronen in symptoomontwikkeling en terminaal taalgebruik zichtbaar. Het doel van toepassing van AI in de zorg is ontwikkeling van zorg zonder rompslomp, waar zorg die écht nodig is en kwaliteit van zorg leidend zijn.

“AI hielp ons bijvoorbeeld om nauwkeurig in beeld te krijgen hoe het stervensproces van mensen in de tijd verloopt en welke signalen het lichaam geeft. Dankzij AI kunnen we voorspellende analyses maken. Zo kunnen we inspelen op wat komen gaat, in plaats van achter de feiten aan lopen. Dat levert zeer waardevolle informatie op voor zorgverleners en familie”, vertelt bestuurder Ingeborg Querner.

Onontgonnen terrein

“Ons werk was niet meer werkbaar, het werkplezier verdween. Frustraties over onwerkbare omstandigheden door eisen en systemen van beleidsmakers en zorgverzekeraars kregen de overhand. De focus lag elke dag op vechten tegen de bierkaai en allang niet meer op het leveren van zo goed mogelijke zorg. Dat kon niet langer, dat moest anders”, zegt Querner. “We realiseerden ons dat wij de systematiek van zorgverzekeringen en beleidsmakers niet konden veranderen. We moesten zelf veranderen. Dus dat hebben we gedaan. Met succes.”

Sondagh houdt zich al jaren bezig met AI. Bij toepassing van AI in de zorg is hij autodidact. “Gebruik van kunstmatige intelligentie in de zorg was onontgonnen terrein, daarom zijn wij zelf gaan pionieren”, zegt hij. “Toepassing van technologische mogelijkheden laat de zorg met sprongen vooruit gaan. De juiste toepassing van AI levert ontzettend veel tijd op, ook op de werkvloer. Er gaat veel minder tijd en budget op aan analyses, indicaties, registraties en administratie. Er blijft dus veel meer ruimte over voor handen aan het bed.”

Werkplezier en overzicht

Pilotonderzoek binnen Carethuis over de inzet van AI spreekt boekdelen: cliënten en hun naasten geven een zeer hoog rapportcijfer en zorgverleners spreken over een toename van werkplezier en overzicht. “Eén van de tools die wij toepassen is de SOEP-rapportage: Subjectief, Objectief, Evaluatie & Plan. Elke zorgverlener leert deze op de opleiding maar vrijwel niemand past deze toe. Onze zorgverleners doen dit wel. De resultaten zijn verbluffend”, zegt Sondagh.

Whitepaper

Carethuis heeft de inzet van AI in de zorgpraktijk beschreven in het whitepaper ‘Zorgintelligentie in de palliatief terminale thuiszorg, van experiment naar erkende versterking van de dagelijkse zorg’. Hiermee roept Carethuis beleidsmakers, verzekeraars en zorgpartners op tot samenwerking voor erkenning, structurele bekostiging en de ontwikkeling van een landelijk kwaliteitskader voor zorgintelligentie: “Carethuis zet de zorg op zijn kop. Verstikkende bureaucratie en eindeloze discussies met verzekeraars zijn verleden tijd, inzet van slimme technologie leidt tot zorg die draait om mensen. AI is binnen Carethuis geen futuristisch speeltje of marketingterm, maar een strategisch hulpmiddel dat het hart van de zorg raakt en versterkt.”

Samenwerking

Dit whitepaper is een uitnodiging tot samenwerking. Beide bestuursleden roepen alle beleidsmakers, onderzoekers, verzekeraars, opleiders, zorgverleners en bestuurders op tot samenwerking en inbreng van ervaring: “De echte impact ontstaat pas wanneer kennis, ervaring en verantwoordelijkheid worden gedeeld. De toekomst van palliatieve zorg is geen individuele prestatie, maar een collectieve keuze. Daarom nodigen wij betrokkenen uit om met ons in gesprek te gaan. Niet over óf, maar hoe we samen zorgintelligentie kunnen inzetten als hefboom voor warme, mensgerichte en toekomstbestendige zorg.”