Steef Kurstjens - IJzertekort opgespoord door algoritme
Foto: Jeroen Bosch Ziekenhuis

Wereldwijd hebben 1,2 miljard mensen last van bloedarmoede. Vooral kinderen en vrouwen in hun vruchtbare levensjaren. In veruit de meeste gevallen van bloedarmoede is ijzergebrek de boosdoener. Dit tekort kan leiden tot ontwikkelingsstoornissen bij jonge kinderen. Bij zwangere vrouwen verhoogt het de kans op een laag geboortegewicht. Klinisch chemicus in opleiding Steef Kurstjens (Jeroen Bosch Ziekenhuis) ontwikkelde een algoritme dat ijzergebrek geautomatiseerd opspoort.

Het diagnostisch algoritme dat klinisch chemicus i.o. Steef Kurstjens ontwikkelde, is inmiddels in het laboratoriumsysteem van het Jeroen Bosch Ziekenhuis ingebouwd. Wanneer mensen met vermoeidheidsklachten bij de huisarts komen, is meestal niet duidelijk wat de oorzaak is. De huisarts vraagt dan een beperkt oriënterend bloedonderzoek aan waaruit vaak bloedarmoede naar voren komt. Over het algemeen wordt deze veroorzaakt door een ijzertekort. Om dat vast te stellen, moet het ferritinegehalte in het bloed worden gemeten. Als dat niet actief door de klinisch chemicus wordt onderzocht, dan kan het ijzertekort onopgemerkt blijven. Kurstjens: “In het oriënterend bloedonderzoek zijn subtiele aanwijzingen te vinden voor een ijzergebrek. Het idee ontstond om met behulp van machine learning een algoritme te ontwikkelen dat die subtiele aanwijzingen zou kunnen herkennen en zo nieuwe ijzertekorten zou kunnen opsporen.”

Machine learning

Kurstjens: “Voor het ontwikkelen van het algoritme hebben wij laboratoriumwaarden van patiënten met bloedarmoede gebruikt. Het ging dan om patiënten waarvoor bloedonderzoek was aangevraagd in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in ‘s-Hertogenbosch , het St. Jansdal Ziekenhuis in Harderwijk en Medlon BV van het Medisch Spectrum Twente. Samen met collega’s van het Radboudumc genereerden wij op basis van deze data door middel van machine learning een algoritme. Vervolgens hebben wij het algoritme vergeleken met de beoordeling van de labresultaten door twaalf klinisch chemici van de ziekenhuizen waar het bloedonderzoek was gedaan. Het algoritme bleek nauwkeuriger te zijn in het detecteren van een ijzertekort dan de klinisch chemici.”

Gemiste diagnoses

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis heeft het diagnostisch algoritme inmiddels geïntegreerd in het laboratoriumsysteem van het klinisch chemisch laboratorium. Daar is het aantal gemiste diagnoses door huisartsen in het verzorgingsgebied van het ziekenhuis inmiddels gereduceerd met gemiddeld één per dag.

Gratis beschikbaar

Het algoritme wordt gratis beschikbaar gesteld, klik hier >>