Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft op 18 februari de rechtszaken van de farmaceutische en cosmetische sector tegen uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) in de herziene Richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater niet-ontvankelijk verklaard.
Tien fabrikanten van geneesmiddelen stapten in maart 2025, met steun van de brancheorganisatie Medicines for Europe (MFE), naar het Gerecht van de Europese Unie om bezwaar te maken tegen een nieuwe Europese richtlijn over de behandeling van stedelijk afvalwater.
Vervuiler betaalt
De herziene EU-richtlijn, die de EU-lidstaten eind 2024 goedkeurden, introduceert de verplichting om stedelijk afvalwater op te vangen en adequaat te zuiveren. Het verwijderen van een breed spectrum aan microverontreinigingen uit het afvalwater brengt extra kosten met zich mee, die gedekt moeten worden volgens het beginsel ‘de vervuiler betaalt’.
Een EPR-systeem (Extended Producer Responsibility; in Nederland uitgebreide producentenverantwoordelijkheid opwel UPV genoemd) zou het meest geschikt zijn is om dat te bereiken, omdat het de financiële impact op consumenten en waterzuiveringsbedrijven beperkt en tegelijkertijd een stimulans biedt voor de ontwikkeling van groenere producten.
Na herziening van de UWWTD (Urban Water Wastewater Directive) uit 1991 stelt de richtlijn VWEU in artikel 191, lid 2, dat farmaceutische en cosmetische producenten ten minste 80% van de extra behandelingskosten dienen te dekken die nodig zijn om microverontreinigingen uit stedelijk afvalwater te verwijderen.
Bezwaar
Een groep producenten van generieke geneesmiddelen, waaronder Accord, Adamed, Fresenius, Insud, Polpharma, Sandoz, STADA, Teva, Viatris en Zentiva maakt bezwaar tegen de invoering van deze uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Zij voeren onder meer aan dat wel de farmaceutische en cosmetische industrie wordt afgerekend, terwijl andere industriële sectoren en de landbouw buiten schot blijven. Volgens de appellanten dreigen generieke geneesmiddelen, die door miljoenen Europeanen gebruikt worden, door de nieuwe richtlijn commercieel onrendabel te worden.
Niet ontvankelijk
Hof van Justitie van de Europese Unie heeft het bezwaar van de producenten niet ontvankelijk verklaard op procedurele gronden. De bezwaren zijn niet inhoudelijk gewogen. Medicines for Europe (MFE) laat in een persverklaring weten de mogelijke vervolgstappen te onderzoeken om de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid verder aan te vechten.
