Boven – Header
Boven – Header

Sint Maartenskliniek krijgt wat het verdient, uitzonderlijk mooie operatiekamers

Op 19 februari 2018 ging de nieuwbouw van het OK-complex, het Loopexpertisecentrum en de revalidatievleugel van de Sint Maartenskliniek officieel van start. FMT was daarbij aanwezig en interviewde prof. Mark Van Houdenhoven (voorzitter Raad van Bestuur) en Ben Elsenaar (bouwdirecteur). Nu, ruim anderhalf jaar later, is het project gerealiseerd en heeft FMT de nieuwbouw bezocht en opnieuw met beide heren gesproken.

Het moet gezegd worden, de Sint Maartenskliniek legde de lat erg hoog en het splinternieuw OK-concept  was op z’n zachts gedurfd, maar het resultaat mag er zijn. In dit artikel geven Van den Houdenhoven en Elsenaar een inkijkje in het bouwproces, de tegenslagen en de keuzes die gemaakt zijn om tot het eindresultaat te komen.

Fijn om in te werken

Van Houdenhoven is zichtbaar trots op de resultaten zoals ook op de complimenten van patiënten en een van de oud-bestuurders, dat het gebouw echt goed “past”. Een nieuw gebouw moet, net als een nieuwe woning, passen. “Dat is ons, met de vele keuzes zoals brede gangen, uitzicht, daglicht, innovatie en hoog afwerkingsniveau, goed gelukt en dat horen we ook terug van onze medewerkers die het fijn vinden om er te werken”.

Businesscase

Over het hoge afwerkingsniveau zal menigeen zich afvragen hoe dat alles past binnen de strakke budgetten waarbinnen ziekenhuizen moeten opereren. Van Houdenhoven: “Alles past in de businesscase die is gemaakt en uitvoerig is getoetst door de bank en het waarborgfonds. Belangrijk detail van de businesscase is de reductie van vloeroppervlak van 15 procent en de efficiëntieverbetering van maar liefst 12 procent. De eerste uitdaging was het om binnen budget en tijd de nieuwbouw te realiseren. Om dat waar te maken zijn met betrokken bouwbedrijven strikte afspraken gemaakt compleet met escalatiemodel waarbij wijzigingen eerst door de RvB moesten worden goedgekeurd en de RvB verantwoording moest afleggen aan de RvT. Dat heeft goed gewerkt en ondanks tegenslagen zijn in oktober de revalidatie-afdeling en het Loopexpertisecentrum in gebruikgenomen”.

 

Revalidatieafdeling

De revalidatieafdeling is nieuw van opzet. Van Houdenhoven: “Wie er doorheen loopt valt vooral de vijf meter brede gang op, met aan beide uiteinden een enorme glazen pui met uitzicht op het bos. Die gang wordt gebruikt door personeel maar ook door patiënten om te oefenen. De één- en tweepersoonskamers zijn zeer ruim en voorzien van balkons iets wat in de ziekenhuisbouw vrijwel niet voorkomt maar door patiënten wordt gewaardeerd. Onze patiënten verblijven hier vaak erg lang en daarom is het belangrijk dat ze zich goed tuis voelen en met de grootte van de kamer is therapie en trainen op de ‘eigen’ kamer goed mogelijk. Heel mooi gedetailleerd zijn de sanitaire ruimten van de patiëntenkamers waar naast de normale schuifdeur de mogelijkheid bestaat om een deel van de wand te openen wat in combinatie met de tilvoorzieningen optimale mogelijkheden biedt om de patiënt te kunnen helpen.

 

Loop- expertisecentrum

Minstens zo mooi en innovatief is het Loopexpertisecentrum dat is uitgerust met diverse innovatieve technieken waarmee onbelast kan worden geoefend met staan en lopen in een veilige virtuele wereld. De filmbeelden kunnen daarbij zo worden gemanipuleerd dat het leren lopen een grotere uitdaging wordt waardoor er meer vorderingen worden gemaakt en de patiënt beter leert lopen.

 OK-complex met wanden van Krion

Zo’n maand na de oplevering van de revalidatieafdeling en het loopexpertisecentrum is het OK-complex van zeven vrijwel identieke operatiekamers,  met  een gecombineerde inleidings-, verkoever- en PACU-ruimte en overige ruimten.

Zoals gezegd, de Maartenskliniek legt de lat van vernieuwing erg hoog met als een van de meest opvallende toepassing het gebruik van Krion voor naadloze OK-wanden en ronde overgangen. Krion is een Solid-Surface-oppervlak dat vooral bekend is van hotels met design badkamerelementen maar heeft ook vele andere toepassingen. Het bestaat uit mineralen en hars, is niet-poreus, antibacterieel, eenvoudig te repareren en goed reinigbaar. Door de toevoeging van positief geladen titaniumoxide-deeltjes trekt het materiaal geen stof aan en worden de wanden minder vuil. De Maartenskliniek ziet grote voordelen van het materiaal, in schoonmaak, het onderhoud en heeft er alle vertrouwen in. Elsenaar: “Een lichte beschadiging van de wand kan eenvoudig met een schuurpapiertje worden weggewerkt en gepolijst en diepere beschadigingen worden met vloeibare Krion gerepareerd.”

Stucplafond in de OK

Naast de speciale wanden zijn er meer toepassingen die in het oog springen. De meest opvallende is wellicht het gestucte akoestische plafond. Elsenaar: “In het begin waren daarover bij de afdeling Beheer & Onderhoud veel bedenkingen, de techniek moet immers bereikbaar zijn. Daarmee is rekening gehouden door een ronde technische strook van Krion toe te voegen. Het plafond is als volgt: in het hart bevindt zich een rond verlichtingsarmatuur met daaromheen de Opragon-inblaas-bollen. Daaromheen de technische ring met de ringverlichting en daaromheen het stucplafond met langs de wand een lijnverlichting.”

Buitenraam

Opvallend in het ontwerp is dat de OK’s zijn voorzien van een buitenraam. Het is natuurlijk prettig om gedurende langdurige orthopedische operaties af en toe even een blik naar buiten te kunnen werpen, maar of dat ook zo gaat functioneren is de vraag. “Zonlicht in de OK kan verstorend zijn en met zon op de buitengevel zal de zonwering zeker omlaaggaan”, aldus Elsenaar. De praktijk zal uitwijzen hoe er mee omgesprongen zal worden.

Verlichting en OK-lamp

De opzet van de OK-verlichting is deels gerealiseerd volgens de oorspronkelijke opzet maar de geïntegreerde OK-lamp was een brug te ver. Daarvoor zijn twee losse OK-lampen aan een pendel gekozen. Dankzij de ranke uitvoering van de lampen zijn deze niet storend in het OK-beeld. De overige verlichting is in samenwerking met Philips ontwikkeld en bestaat uit een ringverlichting en een wandverlichting op basis van Ambient Experience waarbij de lichtkleur van de OK regelbaar is. Deze toepassing is vooral bekend van radiologie- en oncologie-afdelingen met als doel een rustgevende sfeer te creëren. Hoe dat op de OK-afdeling uit zal pakken is niet bekend, dat zal de praktijk moeten uitwijzen maar het is wel heel mooi en zal zeker worden gebruikt, aldus Elsenaar.

Het verschil zit ‘m in de details

Minder opvallend, maar toch zeker zo interessant, is de bediening van de automatische deuren. Niet meer de bekende schopplaat maar een contactloze censor-bediening voor voet of hand.  Verder zijn de plafondpendels voor chirurgie en anesthesie ook interessant. Het zijn zeer bescheiden OK-pendels die, na uitgebreide discussie, voorzien zijn van een zo beperkt mogelijk aantal aansluitingen. Aanvullend is er wel naast de OK-tafelvoet een extra zuil met 220 volt- en data-aansluitingen gemonteerd. Hier bevinden zich ook nog zestal LED-lampjes in de vloer waarmee de anesthesist onder het laken voldoende licht heeft.

Systeemintegratie op de OK

Heel opvallend in het OK-ontwerp zijn grote, naadloos achter een glasplaat ingebouwde, monitoren waarop door system-integrator INTER uit Duiven alle relevante informatie wordt weergegeven.

Tegen de buitenwand van de OK geeft een 65 inch touchscreen toegang tot ORflow, vanuit dit scherm in combinatie met het beletscherm buiten de OK, wordt belangrijke informatie per fase in het operatieproces centraal weergegeven. Denk hierbij aan informatie die normaal gesproken ‘verborgen zit’ in verschillende systemen, zoals het EPD, maar ook noodprotocollen of calculaties. Deze zijn nu op één centrale plek beschikbaar. Het visualiseren van bijvoorbeeld de protocollen, ondersteunt het optimale gedrag bij de toepassing ervan en ook het registreren van alle relevante informatie betreffende elke operatie wordt daarmee een stuk efficiënter.

Dankzij systeemintegratie kunnen ook diverse zaken vanuit ORflow bediend worden, zoals videoroutering, licht en temperatuur. Hierdoor zijn er geen extra wandpanelen nodig en zijn de wanden van de OK heel schoon, wat aansluit bij de gedachte van een “cleane” OK.

In de wanden tegen over de OK-tafel zijn 85 inch schermen ingebouwd. Door de grootte van de schermen heeft de chirurg, staande achter de OK-tafel, goed beeld bij een ingreep met een scoop. Het zal in de praktijk moeten blijken of dat laatste ook echt gaat lukken. In eerste instantie wordt nog een extra losse monitor gebruikt. De twee camera’s in de OK kunnen, via beeldroutering, worden getoond. Eén OK heeft overigens vier camera’s waarmee voldoende beelden voor onderwijstoepassingen kunnen worden getoond.

UV- i.p.v. ozondesinfectie

Eén van de nieuwe ideeën in de ontwerpfase was sterilisatie van de OK met ozon. Omdat aan het gebruik van ozon veel risico’s gekoppeld zijn, is besloten die weg niet in te gaan en wordt onderzocht of UV-desinfectie een goed alternatief is. In november is met een UVD-robot  van UVD Robotics een proef gedaan die moet duidelijk maken of UV-desinfectie een oplossing kan bieden.

Rust en Hygiëne

Wie de nieuwe OK’s van de Sint Maartenskliniek ziet, kan niet anders dan concluderen dat het er zeer mooi uitziet. De OK’s stralen met de zeer gladde wanden, bescheiden inrichting rust en hygiëne uit en dan valt ook nog de stilte op. Het inblaassysteem veroorzaakt een achtergrondgeluidsniveau van slechts zo’n 41 dB(A) wat ten opzichte van veel OK’s zeer stil is. Het werken in deze OK’s zal heel prettig zijn, aldus Elsenaar die zichtbaar trots is op het resultaat.

Schoonste OK’s van Europa

De Maartenskliniek kent de WHO-discussie over het downflow-systeem en streeft met gekozen OK-opzet, detaillering en Opragonventilatie naar de schoonste OK’s van Europa tijdens bedrijf, aldus Van Houdenhoven. De eerste validatieresultaten, in rust, laten zien dat de luchtkwaliteit in de OK’s ruimschoots aan prestatieniveau 1 voldoet, maar daar laat de Maartenskliniek  het niet bij zitten. Er is een wetenschappelijk onderzoek opgestart naar de luchtkwaliteit in de oude en nieuwe OK’s, maar dan tijdens bedrijf.

Elk ziekenhuis krijgt wat het verdient

Mark Van Houdenhoven zette, tijdens het interview begin 2018, de toon met de uitspraak dat elk ziekenhuis krijgt wat het verdient.  Rondlopend in de nieuwbouw kan een bezoeker niet anders dan constateren dat het er heel mooi uitziet en dat over heel veel details goed is nagedacht. Dat de Sint Maartenskliniek innovatie niet schuwt en bereid was om daar ruim in te investeren, zal duidelijk zijn en daarom verdient de Maartenskliniek dit ziekenhuis. Dat het een plezier zal zijn om in zo’n mooi ziekenhuis te werken lijkt evident. Of de OK’s tot de schoonste OK’s van Europa gaan behoren zal nog moeten blijken uit genoemd onderzoek en of genoemde efficiëntieverbetering van 12 procent zal worden waargemaakt, dat zal de toekomst uit moeten wijzen. FMT Gezondheidszorg wenst de Sint Maartenskliniek in ieder geval heel veel succes met deze prachtige Nieuwbouw

 Door Ir. Henk C. Postema, foto:  Dennis Vloedmans

Bovenstaand artikel met diverse foto’s en nog meer informatie over o.a. de Sint Maartenskliniek kunt u lezen in de recente uitgave van FMT Gezondheidszorg.

 

 

FMT Gezondheidszorg Nieuwsbrief

U wilt op de hoogte blijven van de technologie, wetenschap en innovatieve huisvesting in de zorg. Abonneer u daarom nu gratis op de elektronische nieuwsbrief van FMT Gezondheidszorg.
Name
Email
Secure and Spam free...