De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat haar Directie Zorg gefaseerd opheffen. Het ministerie van VWS staakt de financiering van de afdeling, waar 34 fulltime medewerkers geïntensiveerd mededingingstoezicht in de zorg uitoefenen. Dat meldde de NRC op 17 april en is door betrokken partijen bevestigd. Alleen het basale toezicht, zoals dat in alle sectoren wordt gehouden op bijvoorbeeld fusies en overnames, blijft overeind.
De Directie Zorg heeft tien jaar bestaan, nadat de overheid een aantal specifieke toezichttaken van de destijds geheten Taskforce Zorg overhevelde van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) naar de ACM. Daar was subsidie aan gekoppeld, die vanaf 2015 steeds is verlengd, maar volgens VWS nooit het karakter van structurele financiering heeft gehad. Het gaat om € 2,5 miljoen, die het ministerie afbouwt naar nul per 2028. Zorgminister Agema zegt de middelen nodig te hebben om te kunnen voldoen aan een bezuinigingsverplichting die voortvloeit uit de onderhandelingen over de voorjaarsnota. ACM bouwt het geïntensiveerd toezicht op de zorgsector tussen nu en 2028 geleidelijk af.
Aanpak misbruik marktposities
De Directie Zorg van marktwaakhond ACM hield de zorgmarkt in het spoor door toezicht op misbruik van marktposities. Daaronder viel bijvoorbeeld monitoring van prijsstijgingen na fusies en behoud van keuzevrijheid van patiënten na een overname. Ook advisering over en controle op verdelingsafspraken die zorginstellingen onderling maken (bijvoorbeeld in het aanbod van oncologische behandelingen), is een taak van deze afdeling. Niet alleen het marktgedrag van zorgaanbieders valt binnen hun scope, ook toeleveranciers waren onderhevig aan het geïntensiveerd toezicht. De toezichthouder richtte nadrukkelijk op softwareleveranciers in de zorg met een al te sterke marktpositie en farmaceutische bedrijven.
Beducht voor gevolgen
Behalve de wettelijk verplichte controletaken, zoals toezicht bij fusies en overnames, zal de ACM dus op termijn geen toezicht meer uitoefenen in de zorgsector. De ACM-medewerkers toonden zich in gesprekken in de NRC beducht voor de risico’s die daaraan verbonden zijn. Daar is in zoverre grond voor, dat de bezuiniging niet is opgelegd wegens overbodigheid van het werk van de Directie Zorg of een gebrek aan succes. Zo oordeelde de rechter in februari j.l. dat de ACM farmaceut Leadiant terecht een boete van ruim € 17 miljoen had opgelegd vanwege de excessieve verhoging van de prijs van een geneesmiddel CDCA. De prijs van het onmisbare medicijn voor mensen met de zeldzame stofwisselingsziekte CTX was in 2,5 jaar tijd verhoogd van € 46 naar € 13.090 per verpakking van honderd capsules.
Meer bezuinigingen niet uitgesloten
De 34 medewerkers van de Directie Zorg moeten rekening houden met ontslag, hoewel de ACM alles probeert om hen intern te herplaatsen. Daar kan echter geen zekerheid over gegeven worden, omdat het niet uitgesloten is dat er meer bezuinigingen zullen volgen. Het kabinet wil 22% op de overheidsuitgaven bezuinigen.










