Het is onduidelijk wat het vertrek van de PVV uit de coalitie en uit het kabinet betekent voor het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord). Het bestuurlijk overleg gaat wel door, zo laat het ministerie van VWS weten. Ondertussen melden sommige partijen dat ze niet door willen met deze opvolger van het IZA (Integraal Zorgakkoord) en dreigt het personeelstekort verder op te lopen.
Eind mei leek de weg vrij voor een akkoord tussen het kabinet en de zorgsector over het betaalbaar houden van de zorg, nadat minister Agema van VWS en minister Heinen van Financiën het eens werden over geld voor nieuwe technologieën en kunstmatige intelligentie (AI) in de zorg. In elk geval voor de komende twee jaar. Maar toen viel op dinsdag 3 juni het kabinet.
Organisaties ziekenhuizen en gemeenten willen door
Vlak voor de kabinetsval werd afgesproken dat het geld voor nieuwe technologiën en AI blijvend wordt als de evaluatie over twee jaar positief is. NFU-voorzitter Helen Mertens zijn noemde de ontwikkelingen toen “hoopgevend”. Het zorgakkoord is volgens Mertens belangrijk om de grote uitdagingen in de zorg aan te pakken. “We hebben geen tijd te verliezen. De umc’s staan klaar om vanuit hun expertise samen te werken met andere zorgpartijen aan de uitvoering van het akkoord, maar het akkoord moeten we dus nog wel rond krijgen met elkaar.” Ook de NVZ was toen “onder de juiste condities en financiële voorwaarden” bereid om tot een akkoord met het kabinet te komen. En ook de VNG wilde blijven praten. “We wachten af wanneer er een nieuwe afspraak komt,” zei het samenwerkingsverband van gemeenten toen.
Twee bewindslieden op volksgezondheid weg
De PVV bewindslieden stapten op. De posten van minister Fleur Agema en staatssecretaris Vicky Maeijer worden tijdelijk waargenomen door NSC-minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Omdat Van Hijum daarmee posten bezet, die samen de helft van het budget voor de rijksoverheid vertegenwoordigen, is er bij zorgpartijen bezorgdheid over de voortgang die nog geboekt kan worden tot er een nieuw kabinet is. De plannen zijn onzeker, mede omdat de financiering nog niet is geregeld. Ad Melkert, voorzitter NVZ: “De politieke ontwikkelingen van vandaag veranderen de uitdagingen van de zorg niet. We willen de groeiende zorgvraag opvangen en het werken in de zorg aantrekkelijk houden. We kunnen ons geen stilstand veroorloven bij de dringende opdrachten in de zorg.”
HLO op valreep ingediend
Net voor haar vertrek stuurde staatssecretaris Vicky Maeijer (Langdurige en Maatschappelijke Zorg) dinsdagochtend het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) naar de Tweede Kamer. Dat HLO wordt een onderdeel van het AZWA. In het HLO zijn de zorgpartijen met VWS overeengekomen de bezuinigingen van ruim een half miljard euro per jaar te halveren. In 2026 wordt nog maar 281 miljoen euro gekort, oplopend tot 360 miljoen in 2030. Vier onderwerpen staan centraal: reablement, integratie van de Wmo met Zvw en Wlz, aanpak van de bureaucratie en beperkingen van de toegang tot de ouderenzorg. MantelzorgNL heeft inmiddels aangekondigd het HLO niet te gaan ondertekenen. Zorgverzekeraars Nederland (ZN) steunt het HLO wel. Andere zorgorganisaties zijn nog in overleg met hun achterban.
AZWA vertraagd – personeelstekort loopt op
Het overleg over het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) gaat met een kleine vertraging door. VWS verwacht dat de eerstvolgende AZWA-vergadering half juni plaatsvindt. Dan zal worden gekeken naar wat de mogelijkheden zijn binnen de nieuwe politieke situatie. Ondertussen heeft werkgeversverband RegioPlus berekend dat het beleid van Agema het tekort aan medewerkers groter heeft gemaakt door te stoppen met het arbeidsmarktprogramma van TAZ, de middelen voor regionaal arbeidsmarktbeleid te halveren en te stoppen met het Stagefonds. In combinatie met de vertraging voor het AZWA vrezen de werkgevers een extra tekort aan zorg- en welzijnsmedewerkers stijgt daardoor in de berekeningen mogelijk van 30.000 medewerkers eind 2025.
Gehandicaptenzorg ‘kan geen anderhalf jaar wachten’
Ondertussen leiden voorgenomen bezuinigingen op de gehandicaptenzorg tot grote zorgen onder gehandicapten, hun ouders en mensen die werkzaam zijn in de sector. Donderdag 12 juni zou de Tweede Kamer spreken over de plannen, maar nu is het commissiedebat verplaatst. Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) maakt zich ernstige zorgen. “Het personeelstekort in onze sector gaat richting de 10.000 mensen. Er kan geen anderhalf jaar gewacht worden voor dat probleem wordt aangepakt.”
Bronnen: NVZ/ Regioplus / Rijksoverheid / ZN / NOS / FMT
Lees ook:
. Het bestuurlijk overleg gaat wel door, zo laat het ministerie van VWS weten. Ondertussen melden sommige partijen dat ze niet door willen met deze opvolger van het IZA (Integraal Zorgakkoord).){kind=link}