luchtkwaliteit
Foto: Pexels.com / Kévin en Laurianne Langlais

De ziektelast als gevolg van verontreinigde lucht in gebouwen bedraagt in Nederland 2,3% van de totale ziektelast in Nederland. Een verbetering van de binnenluchtkwaliteit kan de totale maatschappelijke kosten met 7,8 miljard euro per jaar verlagen. Dit staat in het position paper van TNO ‘Goede binnenluchtkwaliteit voor onze gezondheid’ over de impact van binnenluchtverontreiniging op de volksgezondheid. 

TNO doet een aantal aanbevelingen om de kwaliteit van het binnenklimaat te verbeteren.

Fijnstof

Zes verontreinigingen in de binnenlucht zijn verantwoordelijk voor 99% van de ziektelast door verontreinigingen in de binnenlucht. Dit blijkt uit internationaal onderzoek. Fijnstof (PM10i en PM2.5ii) levert de grootste bijdrage (circa 86%) aan de verloren gezonde levensjaren. Uit berekeningen van TNO blijkt dat fijnstof met circa 78% ook het grootste aandeel heeft in Nederland, gevolgd door stikstofdioxide (9,8%), formaldehyde (7,9%), ozon (1,9%) en radon (1,4%). Deze stoffen zijn een belangrijke bron van aandoeningen zoals COPD, astma, chronische bronchitis en respiratoire allergieën. De berekende ziektelast als gevolg van deze stoffen in het binnenklimaat is 2,3% van de totale ziektelast in Nederland in 2022 en vertegenwoordigt een maatschappelijke kostenpost van circa 7,8 miljard euro per jaar.

Goede ventilatie essentieel

Mensen brengen het grootste deel van hun tijd binnenshuis door, waardoor goede ventilatie een effectieve maatregel is om de binnenluchtkwaliteit op de korte en middellange termijn te verbeteren, aldus TNO. Goede ventilatie kan de blootstelling aan schadelijke stoffen in gebouwen significant verminderen, wat aanzienlijke gezondheidswinst en reductie van de maatschappelijke kosten oplevert. Een reductie van slechts 5% van de blootstelling aan deze schadelijke stoffen vertegenwoordigt een waarde van 0,4 miljard euro per jaar.

Aanbevelingen

Om de binnenluchtkwaliteit te verbeteren en de maatschappelijke kosten te verlagen doet TNO de volgende aanbevelingen:

  • Voeg ‘goede binnenluchtkwaliteit’ toe aan het preventieakkoord;
  • Start een bewustwordingscampagne;
  • Voor nieuwbouwwoningen: stel kaders voor gezondere binnenlucht;
  • Voor bestaande woningen: ondersteun aanpassing en installatie van ventilatiesystemen;
  • Voer een monitoringsprogramma binnenluchtkwaliteit uit;
  • Bereid onderzoeksprogramma’s naar pandemische paraatheid en ventilatie uit naar binnenluchtkwaliteit in algemene zin;
  • Beleg het onderwerp bij een coördinerend ministerie.

Andere vervuilingen

Volgens TNO zijn er voor een aantal andere belangrijke luchtvervuilingen onvoldoende gegevens beschikbaar. Voorbeelden zijn de PM10-2.5 fractie, schimmelsporen en ozonconcentraties voor Nederlandse woningen. Het effect van schimmels in het binnenklimaat kan daarom mogelijk onderschat zijn in het onderzoek. Het gebruik van ozon-uitstotende apparaten, zoals luchtreinigers, vereist nader onderzoek volgens TNO. Studies tonen namelijk aan dat veel van deze apparaten de WHO-limiet voor ozon overschrijden.

Bron: TNO / FMT