Ziekenhuizen zetten in 2026 grote stappen in de inzet van artificial intelligence (AI), maar de hoge verwachtingen worden in de praktijk nog niet waargemaakt. Dat blijkt uit de AI Monitor Ziekenhuizen 2026 van M&I/Partners. Ook vallen de kostenbesparingen door AI voorlopig tegen.
Terwijl ziekenhuizen een positieve impact verwachten op de ervaring van medewerkers en patiënten, zijn ze duidelijk minder optimistisch over de financiële effecten. Bijna de helft (46%) verwacht een negatieve impact op de zorgkosten.
Verwachtingen hoger dan realisatie
De gerealiseerde impact van AI in de afgelopen drie jaar is in veel ziekenhuizen beperkt zichtbaar. Daarmee blijven de verwachtingen van AI duidelijk hoger dan nu daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Iets meer dan de helft van de ziekenhuizen (55%) geeft aan dat AI een positieve impact heeft gehad op de ervaring van medewerkers. Een kleine 30% denkt dat de ervaring van de patiënt door gebruik van AI is verbeterd.
Meer inzet, meer gen-AI
De schaal waarop AI wordt ingezet groeit. De inzet is echter vooral kleinschalig (53%), grootschalige inzet blijft achter (8%). Tegelijkertijd krijgt AI steeds vaker een plek binnen ziekenhuizen. Bijna de helft (48%) beschikt over een uitgewerkte AI-visie en strategie en 76% heeft een AI-beleid vastgesteld. Ook zien we dat de focus van artificial intelligence verschuift van medische toepassingen naar ondersteuning van zorgprocessen en bedrijfsvoering. De technologie wordt het meest ingezet binnen zorgadministratie en facturatie (80%), gevolgd door diagnostiek (71%) en communicatie (65%). Generatieve Ai heeft een inhaalslag gemaakt en wordt inmiddels ongeveer evenveel ingezet als traditionele AI.
Visies opgesteld, veiligheid aandachtspunt
Ziekenhuizen hebben vooruitgang geboekt in hun AI-readiness – met name rondom AI-expertise en het opstellen van een visie en strategie. Belangrijke knelpunten blijven financiële ruimte (45% niet op orde), AI-bewustzijn en kennis bij medewerkers (42%). Dat laatste blijkt vooral uit de veiligheidsrisico’s door privé gebruik van AI door medewerkers. Een medewerker kan bijvoorbeeld ChatGPT op de eigen telefoon gebruiken en zo de privacy van patiënten in gevaar brengen. Niet overal is het bewustzijn hierover al groot genoeg. Een kwart van de ziekenhuizen heeft op geen van de onderdelen van AI-readiness de situatie grotendeels of volledig op orde en geen enkel ziekenhuis scoort op alle onderdelen.
Meer informatie
Dit was de achtste editie van de jaarlijkse AI Monitor Ziekenhuizen, waaraan 52 ziekenhuizen deelnamen. Volledige publicatie hier: https://mxi.nl/uploads/files/publication/ai-monitor-ziekenhuizen-2026.pdf
Bron: M&I / FMT
