Om de veiligheid voor medewerkers bij het prikken te verbeteren en voorbereid te zijn op de nieuwe Europese regelgeving, werkt Meander Medisch Centrum Amersfoort al sinds 2011 met een volledig assortiment veilige naalden.
Hoe heeft Meander dat aangepakt en hoe borgt de organisatie het veilig werken met naalden? Daarover vertellen Monique van Beusekom, adviseur arbo, en Niek Geurts, assortimentsbeheerder. Verderop in het artikel is te lezen dat de StAZ met een stimuleringsregeling bij kan dragen aan de uitvoering van een plan.
De omslag is gemaakt om medewerkers veiliger te kunnen laten werken. Met de introductie van veilige naalden heeft Meander invulling gegeven aan de verantwoordelijkheid die werkgevers hebben om te zorgen voor een veilige werkomgeving. De komst van Europese regelgeving over dit onderwerp heeft dit proces versterkt. Meander heeft een breed samengestelde projectgroep ingericht met vertegenwoordigers van management, uitvoerende medewerkers, staf, inkoop en communicatie.
Veel minder soorten
De eerste actie was een volledige inventarisatie van de naalden die in het ziekenhuis in gebruik waren. Niek Geurts: ‘Het bestaande assortiment bleek zeer divers te zijn, mede doordat het ziekenhuis een fusieziekenhuis is. Er waren bijvoorbeeld wel 26 soorten injectienaalden in gebruik. Die hebben we uiteindelijk kunnen terugbrengen naar tien soorten.’ De keuze voor een beperkt assortiment veilig prikmateriaal is doelbewust. Minder variatie bevordert de eenduidige manier van werken en maakt het inkoopproces beter beheersbaar. De projectgroep heeft het nieuwe assortiment samengesteld in samenwerking met de leverancier.
‘Doe de KLIK’
Meander heeft het nieuwe assortiment stapsgewijs geïntroduceerd. Per afdeling zijn twee medewerkers getraind in het gebruik van de nieuwe materialen. Zij hebben de materialen vervolgens geïntroduceerd bij de medewerkers op hun afdeling. Die kregen de gelegenheid om het nieuwe materiaal uit te proberen en erop te reageren. Uiteindelijk is de omslag naar volledig nieuw materiaal in twee dagen gebeurd. Ter ondersteuning van de implementatie heeft het ziekenhuis op verschillende momenten en manieren gecommuniceerd, met posters, artikelen in Meandernieuws met ervaringen van medewerkers, presentaties voor teammanagers en informatie op intranet. De veilige naalden werken met een kliksysteem. Monique van Beusekom: ‘We hebben een goede pakkende slogan: ‘Doe de KLIK’, dat heeft zeker geholpen. In onze communicatie hebben we als doel de veiligheid van medewerkers benadrukt. Daarop kregen we positieve reacties van medewerkers, zij waren blij dat hun veiligheid nu eens aandacht kreeg.’
(Bij-)effecten
De introductie van het nieuwe assortiment was meteen een goede aanleiding voor training en scholing. Een e-learning-programma is nu in ontwikkeling. Verder levert de standaardisatie de organisatie efficiencyvoordelen op. Niek Geurts vervult de nieuwe functie van assortimentsbeheerder: ‘In deze functie kan ik goed afstemmen met de afdeling inkoop en houd ik zicht op inkoopwensen van afdelingen.’ Of het nieuwe materiaal ook tot minder prikaccidenten heeft geleid is (nog) niet helder, aldus Monique van Beusekom. ‘In eerste instantie waren er meer meldingen. Maar dat kan veroorzaakt zijn door de extra aandacht voor het onderwerp of doordat men moet wennen aan de nieuwe naalden. Met kwartaalrapportages en de RI&E biologische agentia houden we de vinger aan de pols.’
Succesfactoren voor goede implementatie

  • Stel een projectgroep in waarin alle belanghebbenden zijn vertegenwoordigd
  • Zorg dat de Raad van Bestuur het onderwerp belangrijk vindt
  • Neem het management mee in het proces en maak zichtbaar dat managers er achter staan
  • Begin met inventarisatie van bestaande materialen
  • Betrek medewerkers van verschillende afdelingen bij het keuzeproces
  • Brede communicatie, kies een pakkende slogan en gebruik communicatiematerialen, bijvoorbeeld in de vorm van een gadget
  • Besteed aandacht aan training en scholing, train de trainer

Zelf aan de slag?
De introductie van veilige naalden is een mooie aanleiding om veilig werken met naalden weer eens onder de aandacht van medewerkers te brengen. Hebt u een (communicatie)plan voor hoe u dit wilt aanpakken? De StAZ kan met een stimuleringspremie bijdragen aan de uitvoering. Lees meer over de Stimuleringspremie Bewustzijn veilig en gezond werken.
Bron: Nieuwsbrief StAZ