Het door de EU gesubsidieerde EuTRiPD (European Training & Research in Peritoneal Dialysis) project, waarvan VUmc penvoerder is, heeft een groot aantal nieuwe biomarkers voor peritoneale dialyse (PD) ontdekt. Hiermee kan de effectiviteit van PD bij patiënten met nierziekten worden vergroot en kunnen patiënten langer van deze behandeling gebruik blijven maken.
In Europa lijden meer dan 200.000 patiënten aan nierziekten die alleen behandeld kunnen worden met hemodialyse (HD) of peritoneale dialyse (PD). PD is het schoonspoelen van het bloed met spoelvloeistof die via een katheter in het buikvlies de bloedvaten binnen in de buikholte bereikt. Belangrijke voordelen van PD boven HD zijn onder meer de grotere bewegingsvrijheid voor de patiënt omdat PD niet per definitie in het ziekenhuis hoeft plaats te vinden, maar de patiënt ook zelf thuis, op het werk of op reis PD kan doen. Daarnaast is PD ongeveer eenderde goedkoper dan HD.
Internationale samenwerking
Ondanks de voordelen van PD verliep het onderzoek naar deze behandelmethode tot voor kort langzaam, onder andere door een gebrek aan gespecialiseerde onderzoekers en het ontbreken van een Europees onderzoeksnetwerk. “De afgelopen vier jaar heeft een consortium bestaande uit Europese universiteiten en bedrijven onder leiding van VUmc onderzoek gedaan naar PD. Met een Marie Curie-subsidie van €3,2 miljoen voor Europees toponderzoek hebben 12 promovendi in vooraanstaande onderzoekscentra onder supervisie van ervaren onderzoekers effectieve biomarkers binnen PD onderzocht. Zo hebben we de basis gelegd voor een Europees netwerk van onderzoekers met expertise op het gebied van PD,” aldus Tanja van Wier, projectmanager van EuTRiPD en werkzaam bij VUmc. “Met name de uitstekende samenwerking met zowel industriële als public partners, zoals de Nierstichting Nederland, is hierbij van grote waarde geweest.”
Biomarkers
De gevonden biomarkers – eiwitten en cellen die in de spoelvloeistof uit de buikholte van PD-patiënten gemeten kunnen worden – kunnen laten zien of de PD-behandeling goed verloopt. “Met deze biomarkers kunnen we bijhouden of PD effectief is”, vertelt Evelina Ferrantelli, promovenda bij VUmc. “Door de behandeling nauwlettend te volgen, kunnen we indien nodig bijsturen door extra medicatie toe te dienen. Zo zorgen we dat de patiënt zo lang mogelijk van PD gebruik kan blijven maken. We hopen door ons onderzoek bij te dragen aan een toekomst waarin PD in veel meer gevallen de standaard wordt.”
In een vervolgstudie (IMPROVE PD) willen de onderzoekers proberen het buikvlies van nierpatiënten te versterken en met name het risico op hart- en vaatziekten verder te verminderen. Rob Beelen, hoogleraar moleculaire celbiologie en immunologie bij VUmc en coördinator van EuTRiPD: “Een sterker buikvlies leidt tot een effectievere PD en geeft dus de mogelijkheid om langer door te gaan met deze behandeling. Inmiddels is er een uitgebreid  onderzoek met patiënten gestart waarin wordt gekeken naar de effecten van het toevoegen van bepaalde aminozuren aan de spoelvloeistof of het gebruik van vitamine D via een pilletje. De eerste resultaten worden binnenkort verwacht.”
Bezoek voor meer informatie de website van EuTRiPD  (Engelstalig)
Bron: VUmc