Een nieuwe handreiking geeft verpleegkundigen tips hoe ze zich kunnen blijven ontwikkelen in hun vak. Dit meldt de nieuwsbrief van de Hogeschool Utrecht.

Het gaat om adviezen die ze in de werkomgeving van het ziekenhuis kunnen toepassen. De handreiking is ontwikkeld door het Lectoraat Chronisch zieken van Hogeschool Utrecht (HU), waarbij onder andere studentenprojecten van HBO-Verpleegkunde zijn gebruikt.

De handreiking is met name bedoeld voor verpleegkundigen die ouderen verzorgen in het ziekenhuis. Onder verpleegkundigen en studenten verpleegkunde is de zorg voor ouderen niet erg populair, stelt het lectoraat op basis van literatuur en empirisch onderzoek. Bovendien blijken ze daarvoor niet altijd de noodzakelijke actuele kennis en vaardigheden in huis te hebben. Om de kwaliteit van de zorg aan oudere patiënten te optimaliseren, is het belangrijk dat de houding van verpleegkundigen tegenover deze doelgroep positiever wordt.

Leren in de drukke ziekenhuispraktijk
Een van de manieren om dat te bereiken, is het op peil brengen van hun kennis. Dat kan op verschillende manieren, zoals via de klassieke scholingsmethoden: lezingen en scholingsbijeenkomsten. Maar zijn die wel effectief genoeg? Wat zijn de alternatieven om te leren in de drukke ziekenhuispraktijk? Deze vraag speelt volgens het lectoraat al lange tijd bij veel praktijkopleiders, teamleiders en verpleegkundige zelf. De handreiking “Effectief leren: iemand elke dag een vis brengen of hem leren vissen” geeft het antwoord.

Nieuwe taken
Zo adviseert het HU-lectoraat om tijdens het werk leermomenten te benoemen: collega’s nodigen elkaar uit mee te kijken, onder begeleiding taken uit te voeren en deze ook na te bespreken. Deze consultatie van collega’s vraagt om een veilige afdelingscultuur, zo stellen de onderzoekers. Daarnaast zouden verpleegkundigen aangespoord moeten worden regelmatig nieuwe taken op zich te nemen. Het gaat dan om het begeleiden van studenten, het verplegen van andere patiëntencategorieën en van patiënten die extra aandacht vragen. Het is volgens het lectoraat belangrijk dat er intervisiemomenten zijn waarbij situaties vooraf, tijdens en achteraf besproken worden.Vragen om hulp
Vaak voelen verpleegkundigen zich zó verantwoordelijk, dat ze een hulpvraag als falen beschouwen. Dat beperkt hun mogelijkheden om te leren, aldus de onderzoekers. Het vragen om hulp bij collega’s over taken en theoretische vragen zou standaard moeten zijn. Leren via reflectie is ook belangrijk. De professional moet daarbij geen oordeel vellen over goed of fout, maar een veilige ruimte scheppen voor systematische vragen over het hoe en waarom van bepaald gedrag. Dit geeft ruimte om te groeien, zo meldt de handreiking. Ook is het volgens de onderzoekers mogelijk te leren buiten het werk, via bijvoorbeeld een televisieprogramma, een krantenartikel of een ervaring met familie. Deze ervaringen zijn volgens de handreiking prachtig materiaal om te bespreken in het team.

Deze handreiking voor verpleegkundigen en praktijkopleiders is gebaseerd op een onderzoek in twee stappen. Eerst is in de onderzoeksliteratuur gezocht naar effectieve methoden voor scholing in de (ziekenhuis)praktijk. Vervolgens zijn aanvullende interviews gehouden met vier experts op het terrein van scholing en consultatie in de ziekenhuizen. Daarnaast zijn negen verpleegkundigen ondervraagd over hun wensen voor leren in de praktijk. De handreiking is een deelproduct van de Nurses and Older Patient Reducing Stress Study (NO PRESS), gesubsidieerd door Stichting Innovatie Alliantie (SIA) RAAK Internationaal (2012).

Bron: Hogeschool Utrecht