De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft antimicrobiële resistentie benoemd als 1 van de grootste gezondheidsuitdagingen van deze eeuw.
Het ministerie van VWS heeft de focus verlegd van antimicrobiële resistentie (AMR) naar antibioticaresistentie (ABR).
Internationaal onderzoek naar in onbruik geraakte antibiotica
In de 2e gezamenlijke subsidieoproep van het Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR) zijn 3 van de 11 projectenvoorstellen gehonoreerd. De projecten behelsen translationeel onderzoek naar het opnieuw inzetten van in onbruik geraakte antibiotica en het beschrijven van combinaties van deze antibiotica of combinaties met niet-antibiotica. Hiermee kan met relatief weinig middelen relatief snel veel resultaat (en dus potentiële gezondheidswinst) behaald worden. Nederlandse partners zijn betrokken bij deze 3 projecten.
– Het project ‘Abimmune’ combineert in onbruik geraakte antibiotica met immuunmodulatoren als antimicrobiële aanpak van luchtweginfecties
– Het 2e project heet ‘Combinatorials’ en gebruikt ‘high throughput screening’ om nieuwe medicijncombinaties te testen op werkzaamheid tegen bacteriegroei
– In het project ‘Co-action’wordt een framework ontwikkeld waarmee evaluatie en validering van de effectiviteit van combinaties van antibiotica en antibiotica met niet-antibiotica in een preklinische situatie mogelijk zijn.
Alle projecten starten in 2016; de eerste resultaten worden begin 2019 verwacht.
Nederland neemt deel aan nieuw internationaal onderzoek
VWS heeft goedgekeurd dat ZonMw deelneemt aan het Co-fund ERA-net op het gebied van antibioticaresistentie. In het JPIAMR heeft ZonMw al eerder deelgenomen aan gezamenlijke subsidieoproepen op het gebied van antimicrobiële resistentie. De onderzoeksfondsen in deze oproepen zijn volledig ingebracht door de deelnemende lidstaten. De Europese Commmissie heeft nu besloten in een subsidieoproep van het Co-fund ERA-net de inleg van de deelnemende lidstaten aan te vullen. Hierdoor kunnen meer projecten gefinancierd worden in de oproep ‘Transmission and Environment’ die in januari 2016 wordt opengesteld.
Nieuw onderzoeksprogramma antibioticaresistentie
ZonMw heeft afgelopen maanden in opdracht van VWS een kennisagenda ABR opgesteld. ZonMw heeft breed geïnventariseerd wat de kennisbehoefte is over antibioticaresistentie bij betrokken veldpartijen. VWS heeft ZonMw opdracht gegeven een nieuw onderzoeksprogramma met een looptijd van 6 jaar voor te bereiden. Het is een vervolg op het huidige programma Antimicrobiële resistentie. Het programmavoorstel neemt de pijlers van de strategische onderzoeksagenda van het JPIAMR als uitgangspunt evenals de recente kamerbrief Antibioticaresistentie. Dit betekent inhoudelijk dat de ‘One-Health’-aanpak de grondslag zal zijn voor de reikwijdte en invulling van het programma. ‘One Health’ staat voor de domeinoverstijgende bevordering van gezondheid door de gezondheidseffecten die mensen, dieren en het milieu op elkaar hebben als uitgangspunt te nemen. De nadruk in het programma zal liggen op toegepast, kortdurend onderzoek (en minder op langdurig fundamenteel onderzoek).