In Oost-Groningen verrijst de komende twee jaar de nieuwbouw van het Ommelander Ziekenhuis. Voor de financiering sloot Siemens aan bij de huisbankier van het ziekenhuis, ABN AMRO: samen investeren deze partijen 58 miljoen euro in het project.

Siemens en ABN AMRO investeren samen 58 miljoen euro in het project op een totaal van 110 miljoen euro. Los daarvan kwamen Siemens en het Ommelander Ziekenhuis een Managed Equipment Service (MES)-partnerschap overeen.

De nieuwbouw, die in de plaats komt van de huidige twee ziekenhuizen, biedt een geoptimaliseerde patiëntencapaciteit, berekend op de veranderende vraag in de regio, en zorgt daarnaast voor lagere exploitatiekosten. Het ziekenhuis gaat zich met 200 patiëntenkamers concentreren op acute zorg, preventieve zorg, oncologie en op de behandeling van chronische ziekten.

MES
Voor de beeldvormende apparatuur is het Ommelander Ziekenhuis een Managed Equipment Service (MES) partnerschap aangegaan met Siemens. Dit partnerschap voorziet in installatie, management, onderhoud en vakkundige verwijdering van betreffende medische apparatuur waaronder CT- en MRI-scanners, echografie- en röntgenapparatuur, angiografiesystemen en apparatuur voor moleculaire beeldvorming. “En verder ABVS (Automated Breast Volume Scanner), een speciaal systeem voor mammodiagnostiek, waarbij wij samen met de artsen van het Ommelander Ziekenhuis gaan kijken naar manieren om tumoren in de borst vroegtijdig op te sporen”, aldus Sjaak van der Pouw, directeur Healthcare Enterprise Services and Solutions bij Siemens.

Stabiele financieringsverwachting
Het Ommelander Ziekenhuis koos voor Siemens vanwege goede ervaringen met deze leverancier in het verleden. “Dit contract zorgt voor een stukje continuïteit in onze bedrijfsvoering en het is plezierig om één leverancier te hebben. Verder biedt het ons de kans veel kosten over een lange tijd uit te smeren. Met de nieuwbouw voor de deur was het heel fijn om een stabiele financieringsverwachting te hebben”, stelt Rinze Visser, directeur Financiën en Inkoop bij het Ommelander Ziekenhuis. “Daarnaast heb je bij beeldvormende apparatuur te maken met steeds nieuwe software, dan helpt het als je een voorkeursleverancier hebt. Voor ons personeel is uniformiteit in het apparatenpark plezierig. En ook met het oog op het ZIS is het makkelijk. Je hebt nu steeds dezelfde interfaces.” In het kader van de overeenkomst biedt Siemens tevens training en opleiding van het klinisch personeel.

State-of-the-art apparatuur
Als streekziekenhuis gaat het Ommelander Ziekenhuis qua apparatuur nadrukkelijk niet voor het nieuwste van het nieuwste. “We hebben de garantie van Siemens dat we state-of-the-art apparatuur voor basiszorg hebben. Als een bepaalde MRI de norm wordt in ziekenhuisland, dan komt die ook bij ons te staan”, zegt Visser. Volgens Van der Pouw accepteert de maatschappij ook niet langer het klakkeloos aanschaffen van dure apparatuur. “Een apparaat met alle opties is na drie jaar middle of the road en na zes jaar ben je blij als je het in de lucht kunt houden. Dat moet je niet meer willen als ziekenhuis. Bij een MES-partnerschap nemen wij dat risico over. Het ziekenhuis kan vertrouwen op een goede implementatie en onderhoud en beschikt altijd over de technologie die op dat moment nodig is, behorende bij de signatuur van het ziekenhuis.”

Visser beaamt dit. “Het mooie van dit contract is dat we als een van de eerste ziekenhuizen nieuwe technieken en apparatuur tot onze beschikking krijgen, waardoor we ineens vooroplopen. In de vervangende sfeer lukt dat bijna niet in verband met afschrijving en financiering”, zegt hij. “En mocht een andere leverancier betere apparatuur hebben, dan kunnen we dat zelfs binnen het contract laten overnemen door Siemens. Dat is zeker niet onze intentie, we verwachten dat Siemens voortdurend de beste en nieuwste apparatuur heeft.” Voor Siemens zelf biedt een dergelijk partnerschap de zekerheid van een 15-jarig contract voor afname van apparatuur door het Ommelander Ziekenhuis.

Voldoende body
Tijdens de gesprekken over het technologisch partnerschap, kwam ook de financiering van de nieuwbouw ter sprake. Een lastig punt. “De overheid wil dat ziekenhuizen geld ophalen op de kapitaalmarkt, maar banken zijn terughoudend om ziekenhuiszorg te financieren”, schetst Van der Pouw. “Dat maakt het lastig voor partijen als het Ommelander Ziekenhuis, want voor dit soort bedragen (110 miljoen euro, red.) heb je al snel drie tot vier banken nodig. De gereserveerdheid van de banken is ook begrijpelijk. Zij verschaffen kapitaal voor een looptijd van 15 jaar of langer, terwijl de onzekerheid toeneemt. De voortdurende veranderingen in de bekostiging van de zorg worden gezien als een groot risico.”

Om voldoende body te krijgen met het oog op de financieringslast, is het Ommelander Ziekenhuis sinds 1 januari een aparte BV van het UMCG. Deze overname door UMCG was ook nodig om in de toekomst verzekerd te zijn van goed personeel en goede zorg. “Er was maar één scenario denkbaar om ziekenhuiszorg in Oost-Groningen voor de lange termijn te behouden: een nieuwe locatie en structurele samenwerking met een grote partij als het UMCG”, stelt Visser. Ook in dat opzicht is Siemens een logische partner. Van der Pouw: “We hebben met UMCG al een partnerschap met betrekking tot beeldvormingstechnieken en verder loopt er een researchprogramma. De ontwikkelingen die daaruit voortkomen, willen we overzetten naar de basiszorg, zodat het Ommelander Ziekenhuis maximaal kan profiteren van de kennis en kunde van het UMCG en alle partijen zo een bijdrage leveren aan verbetering van de gezondheidszorg.”

Een aparte BV van het UMCG
Siemens en ABN AMRO steken gezamenlijk 58 miljoen euro in het nieuwe ziekenhuis. “We wilden een nieuw ziekenhuis bouwen in deze regio. Maar op dit moment banken om nieuw geld vragen, bleek geen handige timing”, vertelt Visser. “Siemens toonde veel vertrouwen in onze businesscase, daar zijn we blij mee.” Het Ommelander Ziekenhuis is het eerste ziekenhuis dat door een buitenlandse partij gefinancierd wordt, de financieringsmaatschappij van het Duitse moederconcern van Siemens. “Dat betekende dat onze businesscase en alle contracten in het Engels vertaald moesten worden. Bovendien moesten we uitleg geven over het Nederlandse zorgstelsel, de financiering en risico’s daarvan, en waarom we een ziekenhuis in deze regio wilden bouwen”, aldus Visser. “Dat was veel werk, maar het heel goed en steeds opnieuw doordenken van onze plannen, resulteerde ook in een solide businesscase.”

Maximale prikkel
Het MES-contract was voor Siemens geen randvoorwaarde voor financiering, aldus Van der Pouw. “Het zijn twee aparte trajecten, met andere mensen aan tafel. Dat Siemens beide disciplines kan aanbieden, maakt ons uniek. Een standaard financier heeft geen kaas gegeten van technologische en klinische aspecten”, zegt hij. “Het Ommelander Ziekenhuis krijgt nu tegen een vaste vergoeding voor jaren de beschikking over de nieuwste medische technieken. We implementeren de apparatuur zelf en tekenen ook voor het onderhoud – de maximale prikkel voor een goede implementatie.” Visser onderschrijft dat het MES-contract geen voorwaarde was voor de financiering. “Wel heeft de financiering een rol gespeeld bij het besluit tot nieuwbouw en zou het MES-contract er zonder nieuwbouw anders uitgezien hebben.”

Doel van de financiering voor Siemens is de businesscase te versterken richting ziektekostenverzekeraar door het inzetten van de kennis en kunde van Siemens. Als het aan Van der Pouw ligt, gaat Siemens in de toekomst vaker dit soort financieringstrajecten doen. “Kijkend naar de financiering van de zorg in Nederland, voorspel ik dat dit meer gaat gebeuren. Naar aanleiding van de case van het Ommelander Ziekenhuis hebben inmiddels ook andere ziekenhuizen interesse getoond, we zijn met meerdere van hen in gesprek”, verklaart hij. “We willen graag zaken doen met ziekenhuizen met een goede businesscase zoals het Ommelander Ziekenhuis. Zij nemen de laagcomplexe zorg over van het UMCG en kunnen dat goedkoper doen. Bovendien zit het Ommelander Ziekenhuis in een gebied waar twee ziekenhuizen gesaneerd worden en er één nieuwe locatie komt. Dit met steun van de provincie, UMCG en de zorgverzekeraars. Daardoor ontstaat een hele stevige businesscase die het mogelijk maakt met elkaar een stap vooruit te zetten qua ziekenhuiszorg in Oost-Groningen.” In dit kader is Siemens bijvoorbeeld ook actief in Zeeland, onder andere bij het Admiraal de Ruyter Ziekenhuis, een ander dunbevolkt gebied waar de maatschappelijke verplichting bestaat om ziekenhuiszorg van goed niveau te leveren.

Groningse nuchterheid
Van der Pouw complimenteert het Ommelander Ziekenhuis voor de enorme Groningse nuchterheid. “Zij zien zichzelf als een gewoon basisziekenhuis en zijn blij een nieuw ziekenhuis te mogen bouwen. Daarbij gaan ze goed en zorgvuldig met hun geld om, aan goudomrande apparatuur hebben ze geen behoefte, ze kiezen alleen wat nodig is om goede basiszorg te leveren. En die houding is aanwezig in alle lagen van de organisatie. Dat is me sterk bijgebleven in het hele traject.” Visser op zijn beurt spreekt zijn vertrouwen uit in Siemens. “Tijdens het traject is eerlijk en open onderhandeld. We hadden niet het gevoel dat Siemens probeerde zo veel mogelijk apparaten naar binnen te duwen, integendeel. Dankzij hun kennis van waar vergelijkbare ziekenhuizen qua apparatuur mee werken, hebben ze ons goed geadviseerd. Bijvoorbeeld door te vragen: ‘Heb je dat apparaat wel nodig als je het maar voor 5 procent van je patiënten gebruikt? Is dat niet anders op te lossen, bijvoorbeeld in de planning?’ Uit die discussies haal je de meerwaarde. Siemens zit er duidelijk ook voor de langjarige relatie.”

Fotobijschrift: Dankzij de overeenkomst beschikt het Ommelander Ziekenhuis over de nieuwste apparatuur voor borstonderzoek: het mammografiesysteem MAMMOMAT Inspiration (li) en de Automated Breast Volume Scanner (ABVS) (r).

Tekst: Wilma Schreiber

Dit artikel is onlangs gepubliceerd in FMT Gezondheidszorg, editie 2/2016