Neurowetenschapper Alexander Diaz onderzocht met een zelfontworpen vragenlijst de activiteit van menselijke hersenen in rust.
Zijn promotieonderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam geeft meer inzicht in de relatie tussen de innerlijke belevingswereld van mensen en de biologie van onze hersenen.
Alexander Diaz trekt in zijn proefschrift drie belangrijke conclusies. Ten eerste: via zijn vragenlijst kunnen verschillende clusters van gedachten en gevoelens tijdens rust gemeten worden, bijvoorbeeld in hoeverre mensen bezig zijn met de toekomst, hoe goed ze zich voelen en hoe druk ze in hun hoofd zijn.
Ten tweede blijken sommige van deze clusters samen te hangen met psychologische kenmerken. Het hebben van onsamenhangende gedachten hangt bijvoorbeeld samen met hogere scores op angst en depressie. Ten derde blijkt dat hersenactiviteit mogelijk te koppelen valt aan deze gedachten. Dit is vooral interessant omdat er nog steeds weinig bekend is over hoe onze innerlijke belevingswereld zich vertaald naar de biologie van onze hersenen.
‘Welke tram neem ik straks?’
In veel neurowetenschappelijk en (pre-)klinisch onderzoek gebruiken wetenschappers tijdens experimentele metingen een soort nulmeting waarin de deelnemer in rust verkeert. Diaz: “De vooronderstelling is dat het brein in vergelijking met experimentele taken tijdens deze rustmeting geen speciale verwerkingen uitvoert. Maar de afgelopen jaren zijn onderzoekers hierop teruggekomen: juist tijdens rust blijkt het brein speciale activiteit te vertonen. Ook is bekend dat mensen in momenten van rust bewust cognitief erg actief zijn: gedachten zoals ‘welke boodschappen moet ik doen?’, ‘welke tram neem ik straks?’ en ‘ik voel me vandaag niet zo vrolijk’ zijn kenmerkend.”
Diaz probeerde dit soort subjectieve ervaringen tijdens de rustconditie te karakteriseren met zijn zelfontworpen vragenlijst: de Amsterdam Resting-State Questionnaire. Hij onderzocht of er bepaalde cognitieve dimensies te onderscheiden zijn, die vervolgens gekoppeld kunnen worden aan de hersenactiviteit van mensen.
Databanken opbouwen
De meeste onderzoeksgegevens verzamelden Diaz en zijn mede-onderzoekers via een internetplatform van het Nederlands Slaapregister, waarbij grote aantallen deelnemers online de vragenlijst konden invullen. Met de vragenlijst van Diaz kunnen onderzoekers in de toekomst relatief eenvoudig grote databanken opbouwen van cognitieve data en hersenmetingen. Ze kunnen die met elkaar in verband brengen en zo verschillen tussen mensen, bijvoorbeeld gezonde mensen en patiënten, beter in kaart brengen.
Diaz verdedigt zijn proefschrift op dinsdag 10 november om 11.45 uur in het Auditorium van de VU. Meer informatie in VU-DARE.
Bron: Vrije Universiteit Amsterdam