Fotonica wordt erkend als Key Enabling Technology voor de 21ste eeuw in zeer uiteenlopende toepassingsgebieden, waaronder biologie en daarmee ook de gezondheidszorg. Het aantal toepassingen hier binnen is inmiddels zo groot dat deze nieuwe technologie aangeduid wordt met de naam Biophotonics. Meest bekende toepassing is het gebruik van lasers voor therapie en chirurgie. Minder bekend zijn nieuwe toepassingen binnen de medische diagnostiek, en dan met name nieuwe non-invasive technieken.

De impact van Biophotonics binnen de gezondheidszorg.
Veel toepassingen binnen de medische technologie zijn te danken aan het steeds meer voor handen zijn van fotonische componenten (lichtbronnen, lasers, geïntegreerde optiek, detectoren en camera’s) welke steeds geavanceerder, maar vooral ook kleiner en goedkoper worden. Met name de integratie van micro-elektronica (chips) en fotonische componenten (optische chips) in combinatie met Informatie Technologie leidt tot ongekende nieuwe mogelijkheden en uiteindelijk tot nieuwe apparaten, welke niet alleen op de ziekenhuisvloer, maar juist ook bij de huisarts en zelfs bij de patiënt thuis terecht zullen komen. Het moge duidelijk zijn dat deze verschuiving van de ziekenhuisvloer naar de huisvloer tot betere preventieve zorg zal leiden, dus vooral de gezondheid van patiënten ten goede zal komen en ‘last but not least’ een forse kostenreductie binnen de gezondheidszorg zal kunnen opleveren.

Bij non-invasive diagnostiek speelt vooral spectroscopie (analyse van stoffen door kleurmeting) een belangrijke rol. Dankzij de miniaturisering is het nu al mogelijk om met een handzame spectrometer en met een optische glasvezel als sensor tot analyse van het bloed te komen door deze sensor simpelweg tegen een bloedvat aan te houden. De welbekende hielprik bij baby’s zou wel eens snel tot het verleden kunnen gaan behoren.

Een andere veelbelovende toepassing is Spectral Imaging: kleuranalyse van camerabeelden tot op pixel-niveau. Voor de hand liggende toepassingen zijn kleurmetingen aan de huid voor het in een vroeg stadium detecteren van huidkanker. Maar ook de combinatie met microscopie en endoscopie waarmee via spectrale beeldvorming van weefsel in het lichaam de chirurg veel beter in staat is om gezond weefsel van ongezond weefsel te onderscheiden. In ziekenhuizen wordt deze technologie op kleine schaal reeds toegepast. Maar ook hier zal er door de ontwikkeling van goedkopere en kleinere spectrale camera’s en lichtbronnen het aantal toepassingen fors toenemen, en zal er ook een verschuiving mogelijk worden naar de meer preventieve zorg.

Conclusie
Het antwoord op de vraag of Biophotonics tot een stille revolutie leidt juist ook binnen de gezondheidszorg is dus ja! Dit wordt ook nog eens bevestigd door de bijna explosief groeiende Biophotonics markt met een wereldwijde omzet van 32 miljard Euro en een gemiddelde stijging van 9 % per jaar en dat ondanks of misschien wel juist dankzij de economische crisis. Goed voor nieuwe bedrijvigheid en nieuwe werkgelegenheid, juist ook in Nederland!

Vereniging PhotonicsNL
PhotonicsNL heeft als belangrijk doel om het maatschappelijke en economische belang van Fotonica onder de aandacht te brengen van het bedrijfsleven, het onderwijs, beleidsmakers en de overheid, maar ook onder een breed publiek.

Tekst: Guus Taminiau, directeur PhotonicsNL

Dit artikel is eerder verschenen in FMT Gezondheidszorg editie 10/2015