De visuele keuzes die bepalen wat je ziet kunnen volledig onbewust plaatsvinden.
De frontale hersengebieden, die normaal het denkwerk doen, blijven stil bij het maken van deze onbewuste keuzes.De keuzes vinden automatisch plaats in de zintuiglijke hersengebieden. Dat constateren onderzoekers in een artikel in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature Neuroscience. Eerste auteur is experimenteel psycholoog Jan Brascamp van de Universiteit Utrecht.
We hebben het gevoel alsof we de buitenwereld zien zoals hij is. Maar wat je ziet, staat niet vast. Zien is namelijk een proces van interpretatie. In dat proces maken onze hersenen keuzes en geven ze antwoord op de vraag: “Wat zie ik?”.
Zien gaat vanzelf
De wetenschappers tonen in hun artikel aan dat visuele keuzes niet alleen bewust kunnen worden gemaakt, maar dat ze ook onbewust plaatsvinden. Deze uitkomsten betekenen dat het actieve en creatieve proces wat ‘zien’ is, veel meer vanzelf plaatsvindt dan eerder was gedacht.
Inzicht  in bewustzijn
Brascamp geeft aan dat er in de hersenen nogal wat keuzes gemaakt worden. “En daar zijn grote verschillen in”, legt hij uit. “Als je bijvoorbeeld nadenkt over je volgende vakantiebestemming, kun je daar lang over nadenken voordat je de keuze maakt. Maar over datgene wat je ziet hoef je vrijwel nooit lang na te denken: dat gaat razendsnel. Uit ons onderzoek blijkt dat dit komt doordat je hersenen visuele keuzes automatisch maken. Zo automatisch zelfs, dat je het zelf niet in de gaten hebt.”
Minder aan het roer
Mede-auteur en VU-onderzoeker Tomas Knapen verduidelijkt het proces verder: “Het is alsof een team robots in je hoofd al heeft geïnterpreteerd wat je ziet, voordat je er bewust van wordt. Misschien staan we in ons bewustzijn wel veel minder aan het roer dan we geneigd zijn te denken.”
De auteurs van het artikel zijn verbonden aan de volgende universiteiten: de Universiteit Utrecht, de VU, de UvA, de Michigan State University en de Vanderbilt University.