De AGE Reader, een in het UMCG ontwikkeld lampje, geeft met een snelle en pijnloze meting een goede voorspelling hoe het een patiënt met ‘etalagebenen’ zal vergaan. Dat maakt het mogelijk om patiënten met een hoog risico op een hartaanval, beroerte of amputatie eerder op te sporen, maar ook om hen extra te stimuleren om gezonder te leven. Lisanne de Vos voerde het onderzoek met de AGE Reader samen met collega’s van het UMCG uit onder bijna 500 patiënten met perifeer vaatlijden. Zulk onderzoek naar de samenhang tussen etalagebenen en versuikerde eiwitten was nog niet eerder uitgevoerd.

Meer versuikerde eiwitten
Naarmate we ouder worden, bevat ons bloed meer versuikerde eiwitten of advanced glycation end products (AGEs). Recent is duidelijk geworden dat deze versuikerde eiwitten een belangrijke rol spelen in het ontstaan van aderverkalking, het dichtslibben van de slagaderen met vetachtige stoffen. Wanneer dat gebeurt bij de slagaders naar de benen krijgen de spieren die we gebruiken bij het lopen te weinig zuurstof. Dat resulteert in pijnlijke benen en/of voeten, in de volksmond etalagebenen, en in medisch jargon perifeer vaatlijden genoemd. Vaatlijden komt steeds vaker voor omdat de wereldbevolking groeit en we steeds ouder worden. Mensen met perifeer vaatlijden hebben ook een hoger risico op andere hart- en vaatziekten.

Zoals een wit t-shirt oplicht onder black light in de discotheek, zo kunnen AGEs zichtbaar worden gemaakt met UV-licht. De AGE Reader is een lampje dat met UV-licht op de onderarm schijnt en de gereflecteerde AGEs meet. De Vos en haar collega’s hebben met de AGE reader metingen verricht bij 492 patiënten, waarvan ze uiteindelijk 252 personen vijf jaar bleven volgen. De Vos concludeert dat mensen met perifeer vaatlijden veel hogere AGEs in de huid hebben dan gezonde controlepersonen. Het hoge risico op hart- en vaatziekten bij patiënten met perifeer vaatlijden werd in dit onderzoek bevestigd: maar liefst een kwart van de onderzoeksgroep die De Vos vijf jaar volgde, bleek binnen vijf jaar na de eerste meting een hartaanval of beroerte te hebben gehad, en een kwart overleed. Patiënten met hogere AGEs in hun huid blijken meer risico te lopen dan patiënten met lagere huid AGEs.

Monash University in Melbourne
Lisanne de Vos (1989) studeerde geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij verrichtte haar promotieonderzoek binnen de afdeling Interne Geneeskunde en onderzoeksinstituut GUIDE van het Universitair Medisch Centrum Groningen in het kader van het Junior Scientific Masterclass programma. De Vos werkt nu als onderzoeker in de Monash University in Melbourne, Australië.

Bron: UMCG

Promotie: Mw. L.C. (Lisanne) de Vos
Wanneer: 23 november 2016
Aanvang: 14:30
Promotors: prof. dr. J.A.M. (Clark) Zeebregts, prof. dr. A.J. Smit
Waar: Academiegebouw RUG
Faculteit: Medische Wetenschappen / UMCG