zelfstandig wonen - foto vrouw achter laptopscherm

Ouderen blijven steeds langer zelfstandig wonen. Dat is niet alleen de wens van de overheid, maar juist vaak de wens van de mensen zelf! Het thuis blijven wonen wordt bovendien steeds makkelijker dankzij techniek en andere hulpmiddelen. Uit een onderzoek gedaan onder ouderen uit met name de regio West-Brabant blijkt dat (toekomstige) ouderen dit soort innovaties omarmen.

Het onderzoek is een initiatief van het Care Innovation Center, het Bravis ziekenhuis, Groenhuysen en tanteLouise. Het is uitgezet via de digitale uitvraag tool Gezonde Mening. Tevens hebben ouderenorganisaties, waaronder KBO Roosendaal en OoBoz, en Zorgbelang, de vragenlijst uitgezet bij hun achterban. Doel van het onderzoek was om te kijken in hoeverre (toekomstige) ouderen openstaan voor technieken die thuis inzetbaar zijn.

Ruim 200 ouderen hebben de vragenlijst via Gezonde Mening ingevuld. De verhouding man/vrouw was ongeveer gelijk. Een kwart van de ondervraagden woont alleen. Twee derde van de ondervraagden is ouder dan 65 jaar. Eén op de vijf deelnemers is ouder dan 75 jaar.

Smartphone en computer worden veel gebruikt

Uit het onderzoek blijkt dat bijna 9 op de 10 van de ondervraagden een smartphone heeft. Ook draagt 15% een smartwatch. Een computer is in het bezit van ruim 8 op de 10 ouderen en twee derde heeft een tablet. Nog geen 2% van deze deelnemers gebruikt geen digitale communicatieapparatuur. Dit lage percentage komt ook doordat de vragenlijst alleen digitaal in te vullen was.

Beeldbellen met de zorg

In coronatijd verliepen veel afspraken met zorgverleners via het beeldscherm. Dat is over het algemeen goed bevallen. Op de vraag ‘Wilt u nu en in de toekomst kunnen beeldbellen met uw zorgverlener?’ antwoordden 4 van de 5 met ja of misschien. Bijna 10% maakt nu al van deze mogelijkheid gebruik. Als voordelen worden gemak, geen wachttijden en reiskosten, minder vermoeiend, meer privacy en veiligheid (i.r.t. corona) genoemd. Voor 18% van de ondervraagden hoeft het beeldbellen niet. Zij vinden het onpersoonlijk of kiezen liever voor mailen en bellen.

Thuisbehandeling

Een andere trend in de zorg is thuisbehandeling. Dat gebeurt al onder andere bij bloedtransfusies en dialyse. Bijna de helft van de ondervraagden (47%) wil dat, indien nodig, graag thuis laten plaats vinden in plaats van in het ziekenhuis;  een derde wil dat misschien en 17% liever niet. De voorstanders noemen minder stress, minder energieverlies, geen reistijd, veiliger in coronatijd en de angst voor het ziekenhuis als voordelen. De twijfelaars vinden dat het verantwoord moet zijn, dat het afhankelijk is van de behandeling en aanwezige hulp thuis. Degenen die liever in het ziekenhuis behandeld willen worden, geven aan dat dit een veiliger gevoel geeft, er meer deskundigheid is of juist heel praktisch, omdat thuis de ruimte beperkt is.

Valincidenten verminderen

Vallen is een groot probleem onder ouderen met vaak grote gevolgen. Jaarlijks komen meer dan 100.000 65-plussers op de Spoedeisende Hulp terecht door een valincident. De heupairbag is een hulpmiddel waarmee het risico op een gebroken heup door vallen verminderd wordt. Ruim de helft van de ondervraagden (53%) wil een heupairbag dragen als hij of zij minder vast ter been wordt. Ruim 4 op de 10 (42%) weet het nog niet en slechts 5% wil het niet. Vooral het voorkómen van een gebroken heup en daardoor langer zelfstandig blijven, wordt als belangrijk voordeel genoemd. De twijfelaars hebben vooral vragen over of het wel comfortabel zit en niet opvalt.

Monitoren op afstand met sensoren in huis

Een nog groter aantal is waarschijnlijk bereid om in huis sensoren te plaatsen die bewegingen monitort, namelijk 6 op de 10 ondervraagden. Zo kan een mantelzorger op afstand bijvoorbeeld geïnformeerd worden als er ’s morgens geen beweging plaatsvindt.   Een percentage van 29% twijfelt en 12% wil de sensoren niet. Geruststelling en veiligheid wordt gezien als pluspunt. De twijfelaars en tegenstanders zien ‘privacy’ en ‘alleen interessant voor mensen die alleen wonen’ als belangrijkste tegenargument.

Huidig gebruik van hulpmiddelen

Van de ondervraagden gebruikt een kwart momenteel al hulpmiddelen of technologie om langer thuis te kunnen blijven wonen. De helft gebruikt ze nog niet, maar zou dat wel willen. Een kwart wil dat niet. Middelen die gebruikt worden zijn onder andere: medicijnplanner, douchestoel, traplift, persoonlijk alarmsysteem, horloge met valdetectie en diverse apps.

Wie gaat dat betalen?

Vrijwel alle deelnemers aan het onderzoek denken dat technologie en hulpmiddelen deels of helemaal kunnen helpen bij langer zelfstandig wonen. Een overgrote meerderheid van 87% vindt dat de zorgverzekeraar hieraan mee moet betalen. Ook de gemeenten (39%) en de zorgorganisatie (29%) worden genoemd. Een derde wil bovendien zelf (mee)betalen.

> Lees meer zorgnieuws op FMT Gezondheidszorg