Psychotherapie is een effectieve behandeling voor depressie, maar het werkt minder goed dan tot nu toe bekend was.
Onderzoek met een positieve uitkomst over de effectiviteit van psychotherapie worden namelijk vaker gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften dan studies die minder grote effecten vinden. Dat blijkt uit internationaal onderzoek waaraan VU-onderzoeker Ellen Driessen en VU-hoogleraar klinische psychologie Pim Cuijpers van de afdeling Klinische Psychologie aan de faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen hebben meegewerkt. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE.
Volgens Pim Cuijpers wordt de effectiviteit van psychotherapie in het verminderen van depressieve klachten ongeveer een kwart te hoog ingeschat. Dit resultaat komt uit dit internationaal onderzoek waarin 55 studies uit de periode 1972 tot 2008 onder de loep werden genomen. Een kwart van deze is nooit gepubliceerd.
In 2008 liet wetenschapper Eric Turner al zien dat de effecten van antidepressiva overschat werden door zogeheten publicatie bias, het fenomeen dat studies met een groot  effect vaker worden gepubliceerd dan studies met een klein effect. “Dit was de aanleiding om te onderzoeken of dit eveneens het geval is bij psychotherapie bij depressie”, zegt Claudi Bockting, hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen. Omdat deze studie inderdaad een vergelijkbare uitkomst heeft, adviseren de auteurs om de oorspronkelijke onderzoeksvoorstellen en ruwe gegevens van zowel de gepubliceerde en ongepubliceerde studies te bewaren, zodat deze vorm van bevooroordeelde publicatie in de toekomst kan worden voorkomen of gecorrigeerd.