De naam healthineers – die refereert aan pioniers en engineers – weerspiegelt de ambitie van deze zelfstandige en inmiddels beursgenoteerde tak van Siemens: vooroplopen en nieuwe wegen vinden om de zorg te verbeteren en betaalbaar te houden. En als partner van ziekenhuizen en laboratoria zorgprocessen (opnieuw) ontwerpen en optimaliseren. “Engineers kunnen kennis inbrengen om processen te ‘industrialiseren’ en zo met minder mensen meer te doen.”

De huidige trends in de gezondheidszorg zijn bekend: mensen worden steeds ouder, hebben vaak meerdere chronische aandoeningen en de vraag naar zorg neemt toe. Tegelijkertijd is de samenleving niet bereid ongebreideld meer geld uit te geven aan de zorg. Dus moet de toenemende vraag binnen bepaalde financiële kaders worden ingevuld. “Nieuwe medische technologieën en innovaties op het gebied van farmacologie volgen elkaar met ongekende snelheid op en zorgen voor nieuwe behandelmethoden en nieuwe medicatie. Ingrepen die vroeger als complex te boek stonden, zoals het vervangen van een hartklep, gebeuren nu minimaal invasief, bijna in één dagopname en zelfs bij oudere patiënten. Dit dankzij de lagere belasting en het geringere risico van de ingreep. De hogere levensverwachting rechtvaardigt dit ook”, zegt Sjaak van der Pouw, directeur Healthcare Enterprise Services and Solutions bij Siemens Healthineers. Het politiek-sociale vraagstuk van financierbaarheid van de zorg wordt vergroot door het dalend aantal zorgprofessionals. “De verwachting is dan ook dat technologie, robotica en kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol gaan spelen in de zorg.”

Excellente zorginfrastructuur
Tot zo’n vijftien jaar geleden was Siemens Healthineers actief in de rol van klassieke leverancier van hoogwaardige beeldvormende apparatuur voor diagnostiek en behandeling aan ziekenhuizen en laboratoria. “Deze apparatuur is uiteraard nog steeds noodzakelijk, maar we hebben ons de afgelopen jaren steeds verder ontwikkeld richting strategisch partner van onze klanten. We willen hen helpen bij het opbouwen van een excellente zorginfrastructuur. Zo hebben we inmiddels met tien ziekenhuizen een MES (Managed Equipment Service)-partnerschap afgesloten, waarbij we apparatuur niet alleen leveren maar ook onderhouden”, aldus Van der Pouw. “Daarbinnen ondersteunen wij hen in de financierings- en beheertaak, en helpen wij de ziekenhuizen bij het optimaliseren van hun zorgproces rondom onze systeemplatformen.”

Ter illustratie wijst Van der Pouw op de cardiostraat die Siemens Healthineers in samenwerking met VieCuri aan het inrichten is. “Doel is mensen met hartproblemen beter en sneller te diagnosticeren en het juiste behandelpad in te zetten. Hoe beter we in de patiënt kunnen meten, hoe beter we hem kunnen behandelen.” Een vergelijkbaar traject loopt in het HagaZiekenhuis voor mensen met hartritmestoornissen. “Ook hier gaan we verder dan het leveren en installeren van apparaten en bouwen we mee aan de zorginfrastructuur: anders behandelen, andere technologieën en werkprocesverbeteringen aangeven. In de toekomst zal de ingenieur meer en meer ondersteunend worden in het medische proces en zal er een taakverschuiving optreden. Zo gaan laboranten in een laboratorium steeds vaker een operator-achtige rol vervullen als bewaker van het totale proces”, voorspelt hij. “Onze nieuwe laboratoriumsystemen maken gebruik van een ‘magneetzweefbaan’, een geautomatiseerde transportband om bloedbuisjes met hoge snelheid door onze geautomatiseerde analysestraat te transporteren. Die snelheden en hoeveelheden kan een mens nooit evenaren in dezelfde tijdseenheid.”

Identical twin
Een andere ontwikkeling die Van der Pouw signaleert, is de ‘industrialisatie’ van de zorg. “Vergelijkbaar met wat er in de automotive gebeurt, die simulaties gebruikt voor het ontwerpen en fabriceren van een auto. Die trend brengen wij naar de zorg toe, bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van een nieuwe afdeling. Die kunnen we geheel in de computer ontwerpen en simuleren, zodat een klant ziet welke impact bepaalde keuzes hebben op de workflow en de wachttijden voor de patiënt. Ook kunnen zo bottlenecks in werkprocessen geïdentificeerd en opgelost worden.” De ultieme vorm van simulatie zou dan de ‘identical twin’ zijn: een computermodel van elke individuele patiënt. “Een dokter kan dan een bepaalde behandeling simuleren en zien of de gekozen behandelstrategie effect sorteert. Want hoe ver de technologie ook voortschrijdt, de dokter zal altijd een rol blijven spelen. Doel is om hem door middel van al die technologie meer te laten doen en zo de stijgende zorgvraag op te vangen.”

In lijn met deze filosofie leverde Siemens Healthineers onlangs als hoofdaannemer twee moderne beeldgestuurde OK’s op bij ZGT. “Dat traject hebben we van bouw tot en met de elektrotechnische installaties een geheel digitaal model gemaakt, om te zien hoe allerlei technologie en apparatuur in de omgeving is in te passen. Fouten in het bouwproces, zoals een luchtkanaal dat in de weg ligt, en andere clashes met het bestaande OK-complex, komen dan gelijk aan het licht. Om het bouwproces zo snel mogelijk te doorlopen, hebben we ook de medische apparatuur en het werkproces meegenomen in het model.”

Automatische detectie
Een ander voorbeeld van de veranderende rol van Siemens Healthineers heeft betrekking op het UMCG, waarmee gezamenlijk wordt gewerkt aan algoritmen die hartfalen kunnen herkennen. Van der Pouw: “Op basis van data van mensen met een verminderde pompfunctie proberen we algoritmen te bouwen en deze vervolgens met kunstmatige intelligentie te laten herkennen in MRI-beelden. Oftewel de kennis en kunde van cardiologen inzetten voor automatische detectie, terwijl beelden nu veelal nog handmatig worden beoordeeld.” Ook bij het UMCU maakt Siemens Healthineers gebruik van kunstmatige intelligentie, ditmaal om de medicatie van reumapatiënten te voorspellen. “Dat gebeurt aan de hand van allerlei meetreeksen. Stel, de ontstekingswaarden dalen, dan zou de medicatie kunnen worden afgebouwd. Dat is zinvol vanwege de bijwerkingen en omdat het een dure behandeling is. Gezondheidswinst en financiële winst dus.”

Kijkend naar de ontwikkelingen, stelt Van der Pouw dat het voor ziekenhuizen niet langer mogelijk is om alles alleen te doen. Partnerschappen zijn noodzakelijk om gezamenlijk problemen op te lossen en de zorg elke dag een stukje te verbeteren. “Vandaar ook dat wij kiezen voor langjarige contracten. Je moet elkaar vinden, een vertrouwensbasis opbouwen en begrijpen welke problemen voorliggen”, zegt hij. “Engineers kunnen kennis inbrengen om processen te optimaliseren en te ‘industrialiseren’ en zo met minder mensen meer te doen. Pas dan is echte verandering mogelijk.”

Tekst: Wilma Schreiber

Bron: FMT Gezondheidszorg