Ouderen van nu zijn vaak vitaal, financieel daadkrachtig en gehecht aan hun zelfstandigheid. Veel van hen willen zo lang mogelijk thuis wonen, zo nodig met ondersteuning.
De realisatie van die wens staat centraal bij de landelijke Doetank Zorg & Wonen, een initiatief van MKB-Nederland en ActiZ, organisatie van zorgondernemers. Centraal in de aanpak staat het faciliteren van de markt voor ondernemers, die – naast overheden – een belangrijke rol spelen bij het verbeteren van de samenwerking op regionaal-lokaal niveau. Om de samenwerking tussen verschillende partijen verder uit te rollen, heeft de Doetank in 2015 het concept van lokale Doetafels ontwikkeKansen voor ondernemers
De ouderenzorg moet ook op langere termijn toegankelijk voor iedereen en betaalbaar blijven. Hiervoor is in de zorgwet een scheiding aangebracht tussen zorg en wonen. Daarnaast is de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van delen van de ouderenzorg overgeheveld van het Rijk naar gemeenten. Dit maakt het mogelijk (en noodzakelijk) dat ouderen met een relatief lage zorgvraag langer in hun eigen huis blijven wonen.
De transitie heeft gevolgen voor de verschillende stakeholders in het woon-zorg-domein:
zorgondernemers krijgen te maken met veel meer woonaspecten, andersom moeten bewoners en woningeigenaren rekening gaan houden met toekomstige zorgaspecten
veel ondernemers krijgen kansen krijgen om producten en diensten te leveren aan de nieuwe vraag als gevolg van nieuwe vormen van ouderenzorg
de lokale overheid draagt sinds kort behalve verantwoordelijkheid voor zorgtaken ook de zorg voor een adequate woningvoorraad om ervoor te zorgen dat senioren geen noodzakelijke zorg en comfort ontberen, met alle maatschappelijke kosten van dien
woningcorporaties en serviceflat-organisaties moeten er zorg voor dragen dat hun woningaanbod ook tegemoet komt aan oudere bewoners met bijbehorende zorgbehoeften
voor ouderen geldt dat zij in hun zorgbehoefte minder van de overheid kunnen verwachten dan voorheen en tijdig regie moeten nemen wat betreft hun woonwijze, opdat ze langer zelfstandig kunnen wonen.
Behalve een wettelijk kader is er meer nodig om ervoor te zorgen dat ouderen langer comfortabel, zelfstandig of met enige zorg, thuis kunnen blijven wonen. Zo moeten honderdduizenden woningen fysiek worden aangepast, moeten er nieuwe hulpmiddelen (domotica, ICT) in woningen worden ingezet en nieuwe vormen van dienstverlening in de woonomgeving (vervoer, klus- en boodschappendiensten, sociale voorzieningen) worden ontwikkeld. Er ontstaat een nieuwe markt, maar hoe deze markt er nu precies uitziet, is nog onduidelijk.
In verschillende regio’s, gemeenten en wijken zijn en worden initiatieven gestart om de nieuwe ouderenzorg en daarbij horende huisvestings- en voorzieningenvraagstukken invulling te geven. Dat gebeurt echter mondjesmaat en te langzaam. Partijen weten elkaar moeilijk te vinden of hebben moeite om de juiste vragen te formuleren. In veel gevallen ontbreekt het bedrijfsleven. Dat is echter wel nodig om de beoogde aanpassingen – kwantitatief en kwalitatief – in woningen en woonomgeving voor verschillende zorgindicaties tijdig te realiseren. Een versnelling via een nieuwe aanpak is hard nodig.
Landelijke Doetank Zorg & Wonen
MKB-Nederland en ActiZ zijn in 2013 een nieuw initiatief gestart: de landelijke Doetank Zorg & Wonen. Samen met relevante brancheorganisaties aangesloten bij MKB-Nederland en andere maatschappelijke organisaties willen ActiZ en MKB-Nederland de transitie in de ouderenzorg naar langer thuis zelfstandig wonen versnellen. Het gaat onder meer om brancheorganisaties en bedrijven uit de zorgsector (ActiZ, MO groep), corporaties (Aedes), bouw, ICT, logistiek, installatiebranche, detailhandel en financiële sector.
Centraal in de aanpak staat het faciliteren van de markt voor ondernemers. Deze vormen immers zowel een belangrijk onderdeel van de vraagzijde (zorgondernemers) als de aanbodzijde (aannemers, installateurs, leveranciers domotica, dienstverleners, winkeliers) en hebben hiermee een deel van de oplossing voor de complexe opgave in handen. Want niet alleen overheden, maar ook ondernemers spelen een belangrijke rol bij het verbeteren van de samenwerking op regionaal-lokaal niveau, zo stelt de Doetank. Zij ontwikkelen en vermarkten het aanbod. En dat blijkt. Een voorbeeld:
In Hilversum-Noord is zorgaanbieder Hilverzorg het gesprek aangegaan met de gemeente en een groep ondernemers uit bouw-, installatie- en ICT-branche om hen te helpen met het doorvoeren en het financieel rond krijgen van technologische aanpassingen in 100 woningen.
Om deze vormen van samenwerking verder uit te rollen heeft de Doetank in 2015 het concept van lokale Doetafels en een bijbehorend stappenplan ontwikkeld.
Bron: ActiZ