Meer zicht op de risico’s die reizigers lopen, betere voorlichting en zorgen dat ook de plaatselijke bevolking profiteert van medische kennis.
Dat zijn de doelen die de nieuwe hoogleraar Reizigersgeneeskunde Leo Visser zich stelt. Vrijdag 2 september hield hij zijn inaugurele rede.
Reizigersgeneeskunde richt zich op de bescherming van de individuele reiziger tegen gezondheidsproblemen tijdens en na een reis. Visser: “Bij die bescherming denk je als reiziger waarschijnlijk allereerst aan vaccinaties tegen ziektes. Maar er is zoveel meer waar je mee te maken kunt krijgen. Denk aan verkeersongevallen, geweld of beten van dieren.” Wie een verre reis gaat maken, kan op de Vaccinatiepoli van het LUMC de benodigde prikken halen. Maar een goede voorbereiding gaat verder. Het reizigersspreekuur heeft ook een belangrijke adviserende functie. Die adviesgesprekken kunnen effectiever, vindt Visser. “We moeten meer rekening gaan houden met de risicoperceptie en opvattingen van de reiziger zelf. Het beste reisadvies komt tot stand samen met de reiziger.”
Gps en apps
leo_visser
Het ontbreekt nog aan een goede manier om de precieze risico’s die reizigers lopen in te schatten. Visser: “Dat komt doordat we geen goed zicht hebben op het doen en laten van individuele reizigers. Informatie- en communicatietechnologie kunnen in de toekomst een grote rol spelen om inzicht te krijgen in risicogedrag en het optreden van klachten bij reizigers. Denk aan gps-informatie en apps waarmee reizigers korte vragenlijsten invullen over hun gezondheid. De komende jaren gaan wij onderzoeken wat de mogelijkheden zijn op dat gebied.”
Lagere dosis
Visser en zijn team doen veel onderzoek naar vaccinaties. “Het vaccin tegen gele koorts wordt bij reizen naar veel landen gegeven. Wij onderzoeken hoe dat vaccin werkt bij een groep kwetsbare reizigers: ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem (bijvoorbeeld na een transplantatie of ziekte). We doen ook onderzoek naar het vaccin tegen hondsdolheid. Deze ziekte komt niet veel voor, maar is wel dodelijk en er bestaat onder reizigers veel angst voor. Het vaccin is erg duur. Wij onderzoeken of het vaccin in een veel lagere dosis ook effectief is. Dan zouden veel meer mensen ingeënt kunnen worden. Oók inwoners van de landen waar de ziekte voorkomt.”
Visser ziet dat als een van zijn belangrijkste opdrachten: ervoor zorgen dat de kennis uit de reizigersgeneeskunde ook aan de plaatselijke bevolking ten goede komt. “Dat vraagt om een andere manier van denken: minder vanuit de rijke westerse reiziger en meer vanuit het idee dat we in deze moderne tijd allemaal met elkaar verbonden zijn. Daar wil ik me de komende jaren voor inzetten.”
Leo Visser (1960) studeerde geneeskunde in Leuven. Sinds 1990 is hij medisch specialist in het LUMC. Hij promoveerde in 1997 in Leiden op onderzoek naar de darmbacterie Yersinia enterocolitica. Zijn huidige onderzoek richt zich op reizigersvaccinaties bij veranderde afweer, de veiligheid en effectiviteit van de intradermale toedieningsweg van vaccins en het evalueren van malaria vaccins. Sinds 2015 is hij hoofd van de afdeling Infectieziekten.