Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) gaan met een internationaal team van universiteiten en farmaceutische bedrijven op zoek naar manieren om te voorspellen wie diabetes type 2 (ouderdomssuikerziekte) krijgt. En hoe groot de kans is dat je, als je eenmaal diabetes hebt, last krijgt van complicaties zoals oogproblemen en schade aan bloedvaten en zenuwen. Geld voor het onderzoek, 18 miljoen euro, komt van de EU en farmaceutische bedrijven die samenwerken in het Innovative Medicines Initiative.

Een miljoen Nederlanders heeft diabetes type 2 en dit aantal zal in de komende jaren alleen maar toenemen. Onderzoekers verwachten dat in 2030 wereldwijd 439 miljoen mensen aan de ziekte zullen lijden. Tien tot veertig procent van deze mensen ontwikkelt complicaties. LUMC-onderzoeker Leen ’t Hart: “Als je van tevoren weet welke patiënten een hoog risico lopen op complicaties, dan kun je deze patiënten intensiever volgen. Je kunt ze vaker op spreekuur laten komen en aanvullende medicijnen geven om de suikerspiegel beter op peil te houden. Patiënten met een laag risico hoeven dan juist minder vaak naar het ziekenhuis te komen. Zo maak je de zorg efficiënter en meer gericht op de individuele patiënt.”

Veertigduizend personen
Het onderzoek is een samenwerkingsverband van 20 universiteiten en 6 farmaceutische en biotechnologische bedrijven. Vanuit Nederland doen het LUMC, VUmc en UMCG mee. “We onderzoeken data van maar liefst veertigduizend personen; de helft hiervan is diabetespatiënt en de andere helft gezond”, vertelt ’t Hart. “Hun gegevens komen uit meerdere grote Europese studies. Bijzonder is dat deze mensen tot wel vijftien jaar lang gevolgd zijn. Het is dus geen momentopname, maar we kunnen echt zien hoe de gezondheid van de mensen zich heeft ontwikkeld.” Daarnaast bestuderen de onderzoekers weefsels van donoren en in celmodellen om zo meer te weten te komen over het ontstaan van diabetes type 2.

Voorspellende biomarkers
Het LUMC-deel van het onderzoek wordt gedaan bij de afdelingen Moleculaire Celbiologie en Moleculaire Epidemiologie. De onderzoekers richten zich op het analyseren van gegevens over het erfelijk materiaal en de bloedwaardes van de diabetespatiënten. Onderzoeker Roderick Slieker: “We zoeken naar signalen in het bloed van mensen, zogenaamde biomarkers, die voorspellend zijn voor het ontstaan en het beloop van de ziekte. De biomarkers zoeken we in de bestaande en nieuwe metingen die we gaan doen. Het gaat hierbij om zeer uitgebreide data, bestaande uit honderdduizenden meetpunten per persoon, die we gezamenlijk met de klinische gegevens gaan onderzoeken.”

Bron: LUMC