Als het aan Carolien Rothuizen ligt wordt bovenstaande vraag positief beantwoord. Zij deed onderzoek bij proefdieren naar een lichaamseigen bloedvat dat in het lichaam gevormd kan worden rond een ingebracht staafje. Op 31 augustus promoveerde ze op dit onderzoek.

Voor dialyse is een bloedvat nodig waarop het dialyse-apparaat kan worden aangesloten. Dit bloedvat moet aan een aantal eisen voldoen, vertelt Carolien Rothuizen. “Het mag bijvoorbeeld niet te diep liggen, het bloed moet voldoende snel stromen en het moet bestand zijn tegen herhaaldelijk prikken. Je kunt hier geen gewone ader voor gebruiken”, aldus Rothuizen. Daarom maakt een vaatchirurg een verbinding tussen een ader en slagader in de arm. Helaas functioneren deze shunts niet altijd even goed.

Beste weefselreactie
Rothuizen deed onderzoek naar een nieuw soort vaattoegang voor dialyse, een zogenaamd tissue engineered bloedvat. Zo’n bloedvat ontwikkelt zich door een staafje vlak onder de huid in de arm te plaatsen. “Dat staafje lokt een reactie van het lichaam uit, waardoor het omkapseld raakt door weefsel. Na verwijdering van het staafje, blijft een weefselcapsule over, die de basis vormt voor het bloedvat. Deze weefselcapsule bevat een aantal essentiële onderdelen van een bloedvat. Je kunt de weefselcapsule aansluiten op de bloedbaan, waardoor deze zich verder ontwikkelt tot volwaardig bloedvat.”

Rothuizen vergeleek staafjes die van verschillende materialen gemaakt zijn. Ze ontdekte dat een bepaald soort plastic dat ruw gemaakt is de beste weefselreactie uitlokt. “Het mooie van deze techniek is dat je de bloedvaten precies zo lang en breed kunt maken als je wilt. Vier weken bleek de optimale tijd voor de groei van het weefsel.”

Testen bij mensen
Het onderzoek is tot nu toe in proefdieren gedaan, maar er zijn plannen om het op korte termijn bij mensen te gaan testen. “De eerste stap is dan om te kijken of de weefselvorming rond het staafje te vergelijken is met wat we in proefdieren zien. En kijken hoe het zich op de lange termijn gedraagt”, aldus Rothuizen. Zij is nu in opleiding tot internist, maar blijft betrokken bij dit onderzoek, waar ze enthousiast over is. “Over de hele wereld werken onderzoekers aan hetzelfde probleem. Meestal proberen zij een bloedvat buiten het lichaam te kweken. Dat duurt veel langer, moet heel steriel gebeuren en is daarom heel duur. Ik heb goede hoop dat ons onderzoek uiteindelijk leidt tot een oplossing voor dialysepatiënten.”

Carolien Rothuizen promoveerde op 31 augustus op het proefschrift Tissue engineered blood vessels for hemodialysis vascular access bij prof. Ton Rabelink en copromotors dr. Joris Rotmans van het LUMC en prof. Lorenzo Moroni van het MERLN instituut van de Universiteit Maastricht.

Foto: fragment uit bovenstaande video

Bron: LUMC